Ngày 28/3/ Giáp Tuất - 08/5/1994

Tôi nhắc nhở chung cho toàn chúng tu hành ngày càng tinh tấn hơn. Không ai đã xuất gia cầu giải thoát lại muốn tu cầm chừng, tu cho có một chút duyên tốt, để đời sau hưởng được phước lạc hơn đời này. Tôi chắc rằng ở đây ai cũng quyết tâm tu đến thành Phật mới thôi. Nếu chúng ta tu theo Phật mà không đến Phật quả thì việc tu của mình chưa xong, chưa đạt kết quả cuối cùng. Vậy nên, chư thiền đức có dạy, trên đường tu phải phát khởi hai tâm hạnh, kiên cố và trường viễn. 

1. Tâm kiên cố: Khi phát nguyện tu hành thì quyết chí tu đến chết, không có tính cách cầm chừng hay sẽ có lúc bỏ cuộc, mà cương quyết khẳng định sự tu hành của mình, phải đạt được kết quả.

2. Tâm trường viễn: Trường là dài, viễn là lâu xa. Nghĩa là phát tâm tu chẳng những một đời mà đến nhiều đời, chừng nào đạt quả vị Phật mới xong bản nguyện. Đừng nghĩ tu năm bảy tháng, một hai năm thành Phật liền, hiểu như vậy là trái giáo lý nhà Phật.

Trong nhà thiền luôn luôn nói chúng ta sẵn có tánh Phật, nhưng vì phiền não trần lao vô số kiếp nên bây giờ dù biết có tánh Phật cũng không sống được với Phật của mình. Phải nỗ lực cố gắng lâu dài mới có thể đạt được sở nguyện. Phật nói, tu từ phát tâm cho đến ngày thành Phật phải qua ba vô số kiếp. Tuy nhiên, ba vô số kiếp không phải là thời gian cố định, bởi vì “vô số” là không thể tính đếm làm sao nói ba? Trải qua từ Thập tín, Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng là vô số kiếp thứ nhất. Từ Sơ địa đến Thất địa là vô số kiếp thứ hai. Bát địa đến Thập địa là vô số kiếp thứ ba, qua Thập địa đến Đẳng giác, Diệu giác là thành Phật. Như vậy ba chặng đó không có định số. 

Ví như đi học ở đời, nếu người rất thông minh nghe một hiểu mười, có thể học từ lớp 1 tới lớp 5 trong 3 năm. Người bình thường học 5 năm, còn người trì trệ học ở lại lớp hoài thì chừng mấy năm? Như vậy không thể nói cấp tiểu học nhất định 5 năm mà cũng có thể là 3 năm, hay 7 năm tùy theo khả năng mỗi người. Gọi vô số kiếp bởi vì trong thời gian tu người tiến chậm, người tiến nhanh không tính số được.

Kinh nói đức Phật Thích Ca và Phật Di Lặc phát tâm đồng thời, nhưng đức Phật Thích Ca từ thành Phật đến nay đã hơn 2.500 năm mà đức Di Lặc vẫn còn ở cung trời Đâu-suất chờ đến hội Long Hoa mới thành Phật. Như vậy cùng tu một lượt mà một người đã thành Phật trước, còn một vị về sau mới thành. Là do đức Phật Thích Ca tinh tấn tu hành, còn ngài Di Lặc thích cầu danh nên chậm trễ. Cho nên không nhất định thời gian năm, tháng được. 

Hơn nữa, có nhiều vị Bồ-tát một đời hy sinh thân mình để cứu người, hoặc giúp người ngộ đạo. Những vị đó vượt qua cả mười kiếp, trăm kiếp tu. Như vậy, việc tu hành không ai giống ai. Không hạn định thời gian, kết quả là tùy theo sở nguyện, ý chí và tâm hy sinh vì đạo... của mỗi người. Thế nên chư Tăng phải ráng tu. Không phải xuất gia muộn là sẽ tu chậm, cũng không nên ỷ lại xuất gia sớm là tu hay. Người nào đã quyết tâm tu thì phải lập chí chết sống trên đường tu, nhất định sẽ có kết quả tốt, còn tu mà cứ thả trôi theo duyên sẽ không tới đâu. 

Thiền viện lập ra là để giúp cho những người quyết chí tu, chứ không nuôi những người lừng chừng. Bởi vậy tôi bắt buộc chư Tăng phải tu đúng thời khóa và phải kham khổ, gan dạ. Trong những trường hợp bệnh hoạn cố vượt qua, thắng được thì tu hành bảo đảm sẽ tiến đến nơi đến chốn. Còn nếu hèn nhát sợ bệnh, sợ thiếu ăn, sụt cân... nhất là ngồi thiền sợ đau chân thì tu khó tiến, rất dễ thối tâm. 

Những bức phù điêu như Nhị tổ Huệ Khả chặt tay cầu đạo, Lục tổ Huệ Năng đeo đá giã gạo được khắc ở tháp chuông là để nhắc cho chúng Tăng biết rằng, mình phải học gương chư Tổ ngày xưa, là người tu hành thì phải có ý chí quyết tử tu hành, quyết chết cầu đạo, chứ không thể tầm thường qua ngày.

Ai đến đây tu cũng phải tôi luyện ý chí của mình, làm sao cho mỗi ngày càng cứng cỏi, càng mạnh mẽ hơn. Đừng nghĩ rằng, ở đây mọi việc tôi lo hết, tu thật là nhàn, khỏe quá! Phải hiểu rằng sở dĩ tôi lo như vậy là vì tôi muốn tất cả chư Tăng để hết tâm lực vào việc tu của mình, không lo nghĩ việc gì khác. 

Tôi thường nhắc chư Tăng phải ráng tu, vì thời gian tôi còn ở đây không được bao nhiêu. Nếu mấy chú cứ tu lơ mơ, tới lúc tôi hết tuổi thọ vẫn không ra gì thì thật là uổng công. Mong rằng tất cả chúng Tăng mỗi người phải nhớ, lập tâm kiên cố và trường viễn. Cứ quyết chí tu mãi thì nhất định sẽ đạt kết quả tốt.