Gá thân mộng, dạo cảnh mộng, thân này chỉ là tạm nương gá, sống ở đời cũng như dạo qua các cảnh trong mộng. Người thấy thân thật và cảnh thật, ra đi rất khó. Vì thấy thật nên sắp chết thương người thân, tiếc tài sản ra đi không đành; còn biết nó là mộng, khi ra đi chỉ cười. 

Mộng tan rồi, cười vỡ mộng, chúng ta thấy được vậy thì cuộc đời sẽ đơn giản. Thân mộng, cảnh mộng, khi bỏ thân này ra đi là tan mộng, vỡ mộng, vui vẻ mà đi. Ghi lời mộng, nhắn khách mộng, Thầy viết bài kệ này là ghi những lời trong mộng. Biết được mộng, tỉnh cơn mộng, câu này Thầy đắc ý nhất. Thí như mình ngủ mê, thấy cảnh này cảnh kia, khi biết đó là cảnh mộng tức tỉnh cơn mê. Thân này là mộng, biết được mộng thì hết mộng, không khó khăn gì. 

Nhiều khi mình tu có tiến bộ một chút, ra ngoài thấy cảnh thật, thân thật rồi phiền não lại len vào. Nếu thấy thân mộng và người mộng thì có gì phiền não! Những thứ hơn thua, phải quấy là trò chơi không có nghĩa lý gì. Người ta có chửi, mình cũng nằm ngủ khò. Nếu bây giờ có ai chửi, mình nghe rồi trằn trọc suốt đêm, ngủ không được, đó là do thấy thân thật, nên mọi hành động, ngôn ngữ đều thật hết. Chúng ta phải dùng trí tuệ thấy hành động và ngôn ngữ hư dối, không thật thì hết phiền não. 

Không có thiền sư nào thấy cuộc đời này thật hết. Ví dụ, ngài Vạn Hạnh thấy thân như điện chớp... Nói đi nói lại cũng phải dùng trí tuệ chân thật để nhìn kỹ, thấy tường tận cuộc sống là hư dối, Ni chúng còn nhỏ, mới mấy chục năm chưa thấm mùi đạo nên thấy thân là thật. Thầy thấy thân là mộng lâu lắm rồi, chứ không phải đến 70 tuổi mới thấy. Tụi con khéo ứng dụng đúng lời Phật dạy, đó chính là tu, không phải giờ ngồi thiền mới tu, mà lúc đi đứng nằm ngồi cũng đều nhớ lẽ thật. Tu trong mọi hành động là thường nhớ được lẽ thật. 

Nếu thấy thân là mộng, dù có ai chửi bới hay nói nặng đều không giận. Bản thân không có giá trị thì lời nói đâu quan trọng gì. Biết vậy sự tu hành sẽ không bị trở ngại. Nếu thấy thân thật, khi người ta làm nặng, mình làm nhẹ thì chịu, ngược lại không vui; người ta được khen mình bị chê cũng buồn. Cái gì cũng buồn tất phiền não nảy sanh, dễ thối tâm Bồ-đề, trái lại thấy cái gì cũng như như, sẽ không thối tâm Bồ-đề. 

Cuộc đời là huyễn có gì đâu mà buồn mà giận. Sở dĩ người ta phiền não, khổ đau là tại chấp mình thật, hết chấp thì còn chuyện gì buồn. Cho nên học kinh điển đầy bụng, nếu không ứng dụng được phiền não vẫn phiền não, ứng dụng được sẽ thảnh thơi nhẹ nhàng. Đức Phật cũng như chư Tổ thấy các pháp duyên sanh như huyễn, không có gì thật nên các ngài sanh tử tự tại, còn mình thấy thật nên sống chết không được tự do. 

Chúng sanh thấy thân thật nên sợ bệnh, sợ chết, sợ người khinh bạc, sợ tai nạn, sợ bị chê cười... đủ thứ sợ nên khổ. Lo sợ là nhân đau khổ. Nay thấy nó không thật còn gì đâu mà lo sợ. Không lo sợ nên không khổ. Chúng ta phải khéo tu. Thầy nhắc hoài mỗi ngày cũng bấy nhiêu đó, không có gì lạ. Mình nghe Phật pháp thường xuyên cho thấm rồi ứng dụng, đó là học để tu. 

Tu khỏi thi cử gì hết, ai tu được thì đậu, ai tu không được là rớt. Chúng ta nghe lời Phật tổ dạy khi gặp duyên xúc cảnh tự tại thản nhiên là đậu. Nếu không được vậy, dù có thuộc lòng và trả bài đúng cũng chưa đậu. Chủ trương của Thầy rõ ràng như vậy. Mấy đứa nghe, biết rồi ứng dụng tu, không cần thuộc lòng từng câu từng chữ, chỉ cần hiểu rõ để ứng dụng, khéo sống, đó là biết tu. 

Làm sao đi tới đi lui lúc nào cũng tươi như hoa, dù đau bệnh rên hừ hừ vẫn tươi không héo, rên mà tươi chứ không phải rên mà héo, vậy mới hay. Còn tu mà buồn rầu, ngồi đâu bí xị đó là không tốt, là triệu chứng bất thường. Thầy nói chuyện hay cười, vì đó là thói quen của Thầy. Cười đâu có thiệt thòi, thấy cuộc đời không nghĩa lý gì, không có chi quan trọng nên cười hoài. 

Như có vị thiền sư tới thiền viện, ngài nói cười vui quá làm ồn trong chúng. Thầy Tri sự thưa Hòa thượng: “Có vị thiền khách mới tới nói chuyện làm ồn trong chúng”. Hòa thượng gọi ngài lên hỏi có phải vậy không, ngài thưa: “Dạ, phải”. Hòa thượng nói: “Sao ông không có oai nghi vậy?”. Ngài bạch: “Thưa Hòa thượng, cuộc đời là mộng, mà con muốn sống mộng vui hơn là mộng buồn!”. Nghe vậy Hòa thượng lắc đầu cười. 

Người xưa như vậy đó, vui trong lẽ thật chứ không phải vui trong nói cười bên ngoài.