Tranh thứ nhất của Đại thừa, chú mục đồng không có vẻ ngơ ngác tìm kiếm như tranh 1 của Thiền tông. Vừa mở đầu là chú mục đồng thấy trâu, con trâu đen đang ngỏng cổ sải chân chạy. Chú ve vãn nó bằng cách bẻ cỏ non nhử, nhưng trâu vẫn cứ ngóng cổ sải chân chạy, không hề để ý tới cỏ của chú mục đồng. Tranh 1 Đại thừa có cao hơn tranh 1 của Thiền tông không? Con trâu trong tranh Đại thừa cũng chỉ cho thể chân thật có sẵn nơi mỗi người. Người học đạo nhờ học hỏi nghiên cứu nên thâm nhập được giáo lý, do thâm nhập được giáo lý mới tin mình có thể chân thật. Tin mình có thể chân thật là dụ thấy trâu. Tuy đã tin mình có thể chân thật nhưng chưa nhận ra nó, nên mới dùng phương tiện để tu tập là dụ bẻ cỏ non để nhử trâu. 

Tụng: 

(Sanh nanh đầu giác tứ bào hao, 

Bôn tẩu khê sơn lộ chuyển dao, 

Nhất phiến hắc vân hoành cốc khẩu, 

Thùy tri bộ bộ phạm giai miêu.) 

Đầu sừng nghênh ngóng mặc kêu vang, 

Rong chạy núi khe giẫm đạp càn, 

Một mảnh mây đen che cửa động, 

Ai hay bước bước phạm mạ vàng.

Giảng:

Sanh nanh đầu giác tứ bào hao.

Sanh nanh là thói ngang ngạnh, đầu giác là đầu sừng, tứ bào hao là mặc tình kêu rống. Nghĩa là trâu đầu sừng thì ngang ngạnh, miệng thì la hét kêu rống.

Bôn tẩu khê sơn lộ chuyển dao.

Bôn tẩu là chạy ngược chạy xuôi, khê sơn là núi khe, lộ chuyển dao là đường càng xa. Nghĩa là trâu chạy ngược chạy xuôi, chạy qua khe qua núi, càng chạy càng xa.

Nhất phiến hắc vân hoành cốc khẩu.

Nhất phiến là một mảnh, hắc vân là mây đen, hoành cốc khẩu là chặn ngang cửa hang. Nghĩa là một mảnh mây đen chặn ngang cửa hang.

Thùy tri bộ bộ phạm giai miêu.

Thùy tri là ai biết, bộ bộ là mỗi bước mỗi bước, phạm giai miêu là phạm lúa mạ người. Nghĩa là mỗi bước mỗi bước đều phạm vào lúa mạ người.

Trâu tánh còn ngông cuồng, đầu sừng ngang ngạnh chạy càn chạy bướng, vừa chạy vừa kêu rống om sòm. Nó lội qua suối băng qua non, bất kể núi cao suối sâu, càng chạy nó càng xa chủ xa chuồng, đi bừa vào lúa mạ người.

Như chúng ta đang ở đây, nếu xoay lưng lại chùa thì càng đi càng xa chùa. Cũng vậy, chúng ta xoay lưng với tánh giác của mình hướng ra ngoại trần, nên trải qua vô số kiếp luân hồi, khi chợt tỉnh muốn trở lại thì mù mịt không biết lối về. Khi ra đi rồi thì cố hương ví như hang động, bấy giờ cửa hang bị mây đen che khuất, tìm lại rất khó thấy. Kinh nói do vô minh mới có hành, vì vô minh ra khỏi hang thì hành đẩy đi, càng đi càng tạo nghiệp, càng tạo nghiệp thì quanh quẩn mãi trong luân hồi sanh tử, giống như mỗi bước chân của trâu đi giẫm đạp lên lúa mạ của người, phạm nhiều lỗi lầm. Đó là giai đoạn người tu chưa biết điều phục kìm chế tâm buông lung tạo nghiệp, nên bị nghiệp dẫn đi trong luân hồi lục đạo cách xa tánh giác ngút ngàn.