Thiền Tông Việt Nam
Thanh Từ Toàn Tập 20 - Thiền Tông Trung Hoa 5
Tranh Đại Thừa 3 - Chịu Phép

Tới đây trâu bắt đầu tuân phục theo mục đồng, không còn chạy ngược chạy xuôi. Bây giờ trâu đã trắng tới đầu, chú mục đồng bớt cực, tuy tay nắm dây mũi, tay cầm roi, nhưng khỏi ghì kéo, khỏi đánh đập, nắm dây vàm dẫn là nó đi theo. Hình ảnh này chỉ cho người tu sau một thời gian cố gắng nỗ lực tu tập, tâm không còn điên đảo, bớt rong ruổi theo ngoại cảnh. Vọng niệm vừa dấy lên liền thấy, vọng niệm tự lặng, luôn luôn tỉnh giác nhìn nó không dám lơi lỏng. Song vọng niệm vẫn cứ khởi hoài, tuy nhiên mỗi lần vọng niệm dấy khởi liền thấy thì nó tự lặng, không phải nhọc nhằn rầy la như trước nữa. 

Tụng:

(Tiệm điều tiệm phục tức bôn trì,

Độ thuỷ xuyên vân bộ bộ tùy,

Thủ bả mang thằng vô thiểu hoãn,

Mục đồng chung nhật tự vong bì.)

Tạm hàng tạm phục hết ngoằn ngoèo,

Lội nước xuyên mây bước bước theo,

Tay nắm dây vàm không chút hở,

Mục đồng ngày trọn rất gieo neo.

Giảng: 

Tiệm điều tiệm phục tức bôn trì. 

Tiệm điều tiệm phục là điều phục dần dần, tức bôn trì là bớt rong chạy. Nghĩa là chú mục đồng điều phục trâu, dần dần nó bớt chạy rong. 

Độ thủy xuyên vân bộ bộ tùy. 

Độ thủy là qua nước, xuyên vân là thấu mây, bộ bộ tùy là mỗi bước mỗi bước đi theo. Nghĩa là lội qua suối xuyên qua mây, mỗi bước chân trâu đều đi theo chú mục đồng. 

Thủ bả mang thằng vô thiểu hoãn. 

Thủ bả là tay nắm, mang thằng là dây gai, vô thiểu hoãn là không chút lơi lỏng. Nghĩa là tay mục đồng nắm chặt dây vàm không chút lơi lỏng. 

Mục đồng chung nhật tự vong bì.

Mục đồng là chú bé chăn trâu, chung nhật là trọn ngày, tự vong bì là tự quên mệt nhọc. Nghĩa là mục đồng suốt ngày tự quên mệt nhọc. 

Mục đồng điều phục trâu dần dần nó bớt chạy ngược chạy xuôi, chú cầm dây mũi dẫn trâu lội qua suối, xuyên qua mây. Mỗi bước mỗi bước trâu đều đi theo chú, chú đi đâu trâu theo đó. Tay chú vẫn cầm roi và nắm chặt dây vàm, không để phút giây lơi lỏng, suốt ngày lo chăn giữ trâu quên cả mệt nhọc. Tu tới đây vọng niệm bớt chạy theo cảnh vật bên ngoài, song nó cứ khởi lên hoài, nên vẫn còn dụng công tu không dám lơ là và phải cố gắng luôn luôn.

Mục Lục
Danh sách chương: