Thiền Tông Việt Nam
Chuyện Xưa Chuyện Nay - Chân Hiền Tâm
9. Giết Cả Đàn Trâu

Kinh Bách dụ ghi :

Thuở xưa có người nuôi 250 con trâu, thường thả ra đồng ăn cỏ. Một hôm đàn trâu bị cọp vồ thịt mất một con. Bấy giờ anh chủ trâu liền nghĩ “Mất một con rồi thì đàn trâu còn làm gì được nữa …”. Nghĩ vậy, anh liền lùa hết đàn trâu xuống vực sâu.  

Chỉ mất một con mà cho cả bầy xuống núi như thế thì anh chàng này cũng thuộc loại hiếm có.

Thấy tôi ăn chay mà cứ lai vãng nơi hàng thịt và nấu đồ mặn cho con cái, thiên hạ coi bộ sốt ruột, lâu lâu lại có người hỏi :

. Nấu zậy rồi có nêm nếm gì không?

. Khi có, khi không.

. Ăn chay gì kỳ zậy?

. Kỳ sao?

. Thì nếm đồ ăn mặn.

. Không nếm, dở quá đem đổ hết thùng rác sao?

. Ừ hén. Nhưng zậy ăn chay chi?

. Một ngày nếm mặn có 2 lần không hơn nuốt mặn hết cả ngày sao?

. Ừ hén!

Chắc chắn là phải ừ hén rồi. Được cái gì thì hay cái nấy chứ sao. Đã không ăn chay thì thôi, ăn chay thì cần phải giữ cho thanh khiết, lẫn lộn chay mặn như thế bị phê bình là phải. Nhưng duyên nghiệp mình chưa có điều kiện để giữ cho nghiêm thì mình gắng được thứ gì hay thứ nấy. Một lúc nào đó rồi nó cũng hoàn thiện tròn đầy. Không thể như ông chủ trâu kia, mất một con rồi lùa hết bầy trâu còn lại xuống vực. Con nào mất thì mất, con nào còn thì giữ. Đủ điều kiện thì sắm con mới thay vào. Việc gì lùa hết cho trắng tay.

Tu hành cũng vậy, tu được chút gì thì tu, làm được chút gì thì làm. Có 2000 thì cúng 2000, đừng nghĩ “2000 ít quá cúng chi, khi nào có nhiều cúng luôn thể”. Có 2000 không cúng thì biết đời nào mới có nhiều mà cúng luôn thể. Cái nhân tuy ít nhưng với lòng thành thì cái quả sẽ nhiều. Lúc đó mới có nhiều mà cúng luôn thể. Còn ít không cúng thì lấy đâu ra nhiều mà đòi cúng cho nhiều.

Hoặc như ngồi thiền, chỉ được 15 phút để tịnh tâm thì ngồi 15 phút tịnh tâm. Được 20 phút thì ngồi 20 phút. Tới chùa nghe pháp ngày nào hay ngày nấy, tu được chút gì hay chút nấy. Còn nghĩ “Hết làm ăn rồi tập trung tu luôn thể” thì biết đến đời nào mới hết làm ăn để tới chùa nghe pháp ngồi thiền mà tu luôn thể. Liệu còn sống đến ngày đó không mà tu. Còn sống thì chắc gì gân cốt còn khỏe để tu.

Phật nói người giàu chịu tu là khó, nhưng hiện nay vẫn có nhiều người giàu nứt tường đổ vách mà vẫn đến chùa tu hành, hưởng được cả pháp vị của Phật pháp. Có người đang làm giám đốc, bỗng nhiên thấy đầu trọc lóc đi tới đi lui trong thiền viện. Người khó tu còn tu được như vậy, sàng sàng như mình thì nghĩa lý gì, vì sao không tu? Pháp vị đầy ra đó mà không hưởng thì rất uổng. Thành ít nhiều gì cũng phải bòn. Bòn được chút nào hay chút đó. Không đến chùa được thì tu ngay ở nhà, bớt giận, bớt hét, bớt khó, mở lòng giúp đỡ mọi người, chính là tu. Thời ni đừng tính chuyện tổng thể to lớn. Nạn tai, sông nước, rủi ro nhiều quá, biết nó có chừa mình ra không mà tính chuyện tương lai. Thôi thì bòn được chút gì hay chút nấy. Nhỡ không may cái vô thường có tới thì cũng có chút hành trang mang theo mà tạo dựng cho kiếp sau. Tính vậy đi cho chắc.

Quan trọng là hiện tại mình phải biết chính xác về con người mình.

Như việc ăn chay nói trên, ăn được tám phần thanh tịnh thì biết chỉ mới được tám phần. Hai phần còn lại kia cũng phải biết rõ là do điều kiện chưa cho phép hay vì mình vẫn còn muốn nhóm nhép nên kiếm cớ nhấm nháp cho vui, rồi đổ thừa tại hoàn cảnh? Biết vậy là được. Đừng biện là ta đã tự tại nên chay mặn không quan tâm. Tu thiền thì mọi thứ không chấp, nhưng mình chưa phải là Tổ sư nên mọi thứ luôn cần rõ ràng. Phải biết rõ sự hạn chế xuất phát từ điều kiện bên ngoài hay do chính bản thân mình thì khi có điều kiện mình mới hoàn thiện được mình. Nếu không, dù điều kiện tốt có đến mình cũng cứ là kẻ làn chàn giữa đời và đạo, nhưng thực chất là đang bị anh vọng tưởng nhà mình dẫn chạy mà mình không biết.

Trước tôi có quen một anh bạn. Biết tên mà chưa biết mặt. Anh tu thiền nhưng không ăn chay. Điều đó không có gì để nói. Vì hình thức ăn chay không phải là tất cả đạo Phật. Cái chính của việc tu hành là làm sao để tham - sân - si của mình hết, trí tuệ và từ bi của mình phát triển, thành chay được thì tốt, không chay được cũng không có gì để bàn. Khi tham - sân - si mình bớt, trí tuệ mình phát triển, mọi thứ sẽ đâu vào đó. Chẳng có gì đáng lo. Điều tôi muốn nói đây là cách suy nghĩ của anh về chay và mặn.

Anh có cái nhìn rất ngộ nghĩnh. Anh nói, anh không ăn chay không phải vì anh không có điều kiện để ăn, cũng không phải là ăn không được, mà vì anh thấy điều đó không cần thiết. Không cần thiết nên anh ca tụng luôn việc ăn mặn của mình. Theo anh, ăn chay hết thì thế giới này sẽ ra sao khi mà lũ súc vật không còn bị giết hại? Thế giới này sẽ thành sở thú, mọi thứ là quá tải và chúng sẽ giẫm chết nhân loại. Biện luận nghe rất logic. Nhiều người đồng tình lắm đây …

Thế giới này được hình thành từ 3 thứ là thần lực của chư Phật, công hạnh của chư vị Bồ tát và hành nghiệp của chúng sanh. Thần lực của chư Phật là muốn nói đến BẢN THỂ TỐI CÙNG của vạn sự vạn vật ở cuộc đời này, từ cái nhỏ nhất trong thế giới vi mô cho đến cái lớn nhất trong thế giới vĩ mô, trong đó có con người. Bản thể này, tất cả mọi loài đều sở hữu nó dù đó là người Ấn hay Campuchia, Công giáo hay Phật giáo, người hay súc vật … Tất cả đều lấy cái KHÔNG này làm bản thể. Song gọi là thần lực của chư Phật vì chư Phật khám phá ra nó, vì nó là phần GIÁC TÁNH rỗng suốt trong mỗi chúng sanh. GIÁC nghĩa là Phật. Nên gọi là thần lực của chư Phật. Chỉ do vô minh mà thành có thân tướng chúng sanh và thế giới như hiện nay mình đang thấy đây. Việc này với đa số chắc là khó tin và khó hiểu. Nhưng hãy làm quen với nó như bây giờ mình làm quen với những khám phá mới của nền vật lý hiện đại chẳng hạn. Một khi sự tu tập tiến triển, trí tuệ hiển bày, mình sẽ không còn ngạc nhiên về những điều như vậy.

Công hạnh của chư vị Bồ tát là chỉ cho hành động thiện của tất cả mọi loài. Các bạn đừng nghĩ phải là đức Quán Thế Âm mới gọi là Bồ tát. Ai nghĩ thiện và làm thiện người đó chính là Bồ tát. Không cần phải mang màu áo đạo Phật mới gọi là Bồ tát. Khi bạn mang niềm vui đến cho một người hay làm vơi đi nỗi thống khổ của một ai đó, bạn làm một việc không phải chỉ vì lợi ích của bạn mà còn vì lợi ích của người, LÚC ĐÓ bạn là hiện thân của Bồ tát. Đơn giản vậy thôi.

Hành nghiệp của chúng sanh là chỉ cho những việc làm liên quan đến tham dục được sai sử bởi những tư kiến không đúng, khiến bản thân mình đau khổ, thế giới chung quanh xảy ra tranh tàn, cướp bóc, khổ đau.

Thế giới này được hình thành từ 3 thứ đó : Tánh không của vạn pháp, thiện nghiệp và bất thiện nghiệp của chúng sanh. Việc này tương tự như bên Lão giáo nói “Từ một sanh lưỡng cực âm dương. Từ lưỡng cực mà có thế giới”. Đây không nói âm dương mà nói thiện nghiệp và bất thiện nghiệp. Hai thứ đó làm duyên cho nhau mà có thế giới này. Nếu mất một trong hai thứ đó, thế giới này tan hoại, không nói mấy ngàn năm hay mấy tỉ năm. Đa số hành thiện nghiệp thì thế giới an bình. Đa số hành bất thiện nghiệp thì thế giới khổ đau. Điều này cũng đúng với trường hợp một quốc gia, một gia đình hay một con người : Thiện nghiệp nhiều thì yên vui an bình, thiện nghiệp ít thì đau khổ mất mát. Thế giới này vốn như thế. Nếu chỉ thuần thiện hay thuần ác thì thế giới như hiện nay tan hoại. Thế giới của chư Phật là thế giới thuần thiện.

Nếu tạo thiện nghiệp thì con người không phải đầu thai làm súc sanh. Kinh nói, 3 cõi địa ngục ngạ quỉ và súc sanh là do mình tạo nghiệp bất thiện mà có. Không tạo nghiệp bất thiện thì không có 3 cõi đó. Nếu đa số người hành thiện nghiệp thì súc sanh ở thế giới này cũng giảm hẳn. Thực tế hiện nay cho thấy có người hành thiện nghiệp rất giỏi mà có khi ăn chay vẫn chưa được. Bố thí, cúng dường, mở lòng với mọi người và hạn chế những hành vi xấu ác coi vậy mà dễ hơn ăn chay nhiều lắm. Dù cũng có người không tu, vẫn ăn chay được. Vì thế đừng sợ ăn chay hết thì thế giới này nguy biến. Sợ là sợ không biết làm sao để bản thân mình và người ăn chay mà thôi.

Cũng như sợ mọi người vào chùa tu hết thì không ai lao động phát triển xã hội, không ai hộ trì Tam Bảo. Đừng sợ chuyện đó. Đã nói nghiệp tập chúng sanh rất dày. Dừng cho được cái lực đó không phải dễ. Muốn vô chùa lắm rồi nhưng cứ lướng vướng, là do cái lực của nghiệp đời không chịu buông mình. Thành muốn rồi, chưa chắc nó chịu cho mình đi, huống là không muốn. Đạo Cao Đài có một câu nghe thì vui, nhưng ngẫm lại mới thấy xót xa cho mình “Tu thì cũng muốn mau thành Phật. Theo Phật thì con lại tiếc đời”. Tu thì không khó nhưng có chịu tu không mới là khó. Thành sợ là sợ mình và người không chịu tu, không phải sợ mình và người tu hết thì thế giới này tan hoại. Tu hết thì thế giới này thành thế giới của Di Đà, Di Lạc, là thế giới Hoa Nghiêm của mười phương chư Phật, sợ gì? Nghe vậy chắc còn hết hồn lẹ. Không biết lúc đó lấy đâu ra gà vịt mà ăn hở trời!

Cho nên, cái đáng sợ không nằm ở mấy thứ đó, mà chính là ở anh VỌNG TƯỞNG nhà mình. VỌNG TƯỞNG là chỉ cho những suy nghĩ hay quan niệm của mình đó. Anh mà có cơ phát triển thì thôi rất nhiều thứ có lý để mình theo anh cho được yên tâm. Trí Phật một khi bị che mờ thì luận lý và phân tích bắt đầu xuất hiện. Cuộc đời vất vã vô ngần.

Mục Lục