Pháp Yếu Tu Tập Tọa Thiền Chỉ Quán, còn gọi là Tu Tập Tọa Thiền Chỉ Quán, do đại sư Trí Khải thuật. Đây là thứ lớp căn bản, nhằm giúp cho người mới tập thiền có được một đường lối tu tập vững chắc, không nghi ngờ.
Trước hết là nói về lý do ngài tạo ra pháp Chỉ Quán này.
NGUYÊN DO PHÁP CHỈ QUÁN
Đại sư Trí Khải có người anh tên Trần Châm làm Tham tướng trong quân đội. Trần Châm được bốn mươi tuổi, một hôm đi đường gặp vị tiên tên Trương Quả Lão. Lão thấy tướng ông liền kêu lại bảo: “Ta xem tướng ông dương thọ đã hết, chỉ trong một tháng thì chết.” Trần Châm nghe qua kinh hãi, đến hỏi kế với Đại sư, Đại sư bảo: “Anh nghe theo tôi dạy tu trì, chắc chắn sẽ qua khỏi.” Trần Châm hứa vâng theo. Ngài bèn thuật pháp Tiểu Chỉ Quán đơn giản yếu lược này, bảo dụng công tu tập. Trần Châm y theo phương pháp tha thiết tu trì.
Hơn một năm, Châm gặp lại Trương Quả Lão, Lão thấy kinh ngạc, hỏi: “Ông không chết, có phải tại uống thuốc trường sanh chăng?” Châm đáp: “Không phải. Do em tôi là Trí Khải dạy tôi tu tập Chỉ Quán tọa thiền nên được như vầy.” Lão khen: “Phật pháp không thể nghĩ bàn, hay phản tử hoàn sanh, thật là hy hữu!”
Mấy năm sau, Trần Châm mộng thấy đến Thiên Cung. Trong ấy đề: “Nhà của Trần Châm, mười lăm năm sau sẽ sanh lên đây.” Đúng mười lăm năm sau, Trần Châm từ biệt quyến thuộc, ngồi kiết già yên ổn mà tịch.
Đây là nguyên do đại sư Trí Khải thuật bộ Chỉ Quán này.
Nguyên do đại sư Trí Khải thuật bộ Chỉ Quán này là vì trị bệnh cho anh ruột của ngài là Trần Châm, bị bệnh nặng sắp qua đời. Trần Châm một hôm đi đường gặp vị tiên Trương Quả Lão xem tướng nói: “Dương thọ của ông sắp hết”, tức sắp chết rồi. Ông sợ hãi mới hỏi kế với em. Đại sư bèn dạy phương pháp Tiểu Chỉ Quán yếu lược để ông ứng dụng tu tập.
Trương Quả Lão là một trong tám vị tiên ở Trung Quốc, thường gọi là Bát tiên. Gồm có:
1- Chung Ly Quyền, còn gọi là Hán Chung Ly
2- Trương Quả Lão
3- Lữ Động Tân, còn gọi Lã Đồng Tân
4- Thiết Quải Lý, thường gọi là Lý Thiết Quài
5- Hàn Tương Tử
6- Tào Quốc Cữu
7- Lam Thái Hòa
8- Hà Tiên Cô.
Trương Quả Lão là một phương sĩ đời Đường, ẩn cư tại núi Trung Điều. Vào niên hiệu Khai Nguyên (713-741) đời Đường, vua Huyền Tông cho mời về triều, phong làm Ngân Thanh quang lộc đại phu, lấy hiệu là Thông Huyền tiên sinh. Ông là người tu tiên nên biết được tuổi thọ người, thấy Trần Châm tuổi thọ sắp hết nên báo cho biết. Trần Châm nghe vậy sợ hãi cầu cứu, Đại sư bèn chỉ cho cách tu. Nhờ phương pháp tu này mà ông sống thêm được mười lăm năm nữa. Đây là tu để được phước thế gian, chứ chưa phải tu để thoát ly sanh tử.
Pháp Yếu Tu Tập Tọa Thiền Chỉ Quán này là phương tiện hướng dẫn cho người mới bắt đầu, nên ngài dạy rất đơn giản.
