Trong bức thơ viết ở Thường Chiếu ngày mùng 4-9-81 Nhật Quang tôi đã viết về Hòa thượng thượng Bửu hạ Huệ, Phó viện trưởng viện Cao đẳng Phật học Huệ Nghiêm.

Kính bạch thầy, ba năm trước nhân chút việc của Thường Chiếu con về hầu thăm thầy. Bao năm xa thầy, xa trường, hôm nay được hầu chuyện với thầy, trong con tự dưng cảnh xưa, người xưa chợt hiện về sinh động. Thầy vẫn như thuở nào, luôn luôn hoan hỷ với đàn con, dù đứa con đó đã phong trần, đã xa cách thầy bạn và mái trường thân kính của nó từ lâu. Qua câu chuyện đạo lý và nhắc nhở tu hành của thầy, con đã trình hỏi một vài điểm trong bài thi thầy vừa độc tác, nhân dịp tôn trí kim thân Phật tổ, trong khuôn viên của viện. Thầy đã dạy rằng, bài thơ này cụ thể hóa việc Phật sự của thầy ở đây. Đồng thời kích dương Chư tôn học sĩ trong viện. Tựu trung chỗ nhắm của thầy là mong mỏi ở Chư tôn học sĩ, vừa mãn chương trình thụ huấn Cao đẳng Phật học của viện, nêu cao ngọn đuốc trí tuệ của thiền nhân, và làm tròn sứ mệnh tiền nhân giao phó. Nhật Quang con cung kính bái phục tinh thần cao cả, trách nhiệm lợi tha của các bậc Thầy đi trước. Các Ngài đã dày công gầy dựng và kiên nhẫn duy trì thế hệ chúng con. Giờ đây đến lúc đàn con phải thể hiện ý chí và nhiệt huyết cho sự nghiệp duy trì giống Phật tương lai.

THI HỌA 1

Huệ Nghiêm núi báu chất Lăng Già,                    

Báu tự không tâm chẳng độ tha,                

Khỉ chúa voi rồng đầy trong đó,

Thánh Tăng Bồ tát hiện thăng tòa.

Vô sanh đâu ngại ba đường khổ,   

Giải thoát sá gì sáu nẻo qua,        

Tự tại thân tâm An dưỡng địa,       

Huệ Nghiêm núi báu chất Lăng Già.

THI HỌA 2

Huệ Nghiêm núi báu chất Lăng Già,

Báu thể như nhiên chẳng tự tha,   

Vọng giác Y tha sanh Biến kế,           

Giác vọng Biến kế tự Đàn na.

Một tâm xuôi ngược dường sai khác,

Tám thức trôi lăn cũng cái ta,

Hiện lượng tự tâm An dưỡng địa,

Huệ Nghiêm núi báu chất Lăng Già.

PHỎNG DỊCH TỪ 2 CÂU THƠ CỔ

Ngày ngày soi sáng nói gì đâu,

Đóa đóa xinh tươi đẹp muôn màu,                       

Vô vàn sinh tử vô vàn hiện,

Lặng lặng vô cùng lặng lặng tâm.

Thế số nhứt tức mặc,

Thời tình lưỡng hải ngân,

Ma cung hồn quảng thạnh,            

Phật quốc bất thắng xuân

THOÁNG NHẬN

Số đời một hơi lạnh,                        

Tình đời hai biển ngân,

Cung ma ồn quá lắm,

Cõi Phật đẹp vô ngần .

Thở ra đâu cho hẹn,            

Mong manh giữ được nào,      

Trăm năm dường cơn mộng,          

Thân thế ấy chiêm bao.

Có đó vừa mất đó,

Hợp tan nghĩ dạt dào,

Lệ đắng tuôn biển cả,

Đau thương chất non cao.

Cung ma trò giành giật,

Nhân thế chợ lao xao,

Lăng xăng vời oán hận,

Gian dối kết cho nhau.

Đem thân vào cõi mộng,

Cay đắng tránh được sao,

Đâu đây nguồn suối diệu,

Nước Phật lần bước vào.

"Tận nhật tầm xuân bất kiến xuân,

Mang hài đạp phá lãnh đầu vân,

Qui lai khước phá mai hoa hạ,

Xuân tại chi đầu vị thập phân" .

Lênh đênh nhiều kiếp kiếm tìm y,                        

Lặn suối trèo non chẳng sá chi,

Vườn cũ quay về mai cười nụ,                  

Ô hay, ấy đấy chính là y. 

" Dạ tĩnh thủy hàn ngư bất dị

Mãn thuyền không tải nguyệt minh huy"

Canh chầy đầm lạnh cá thảnh thơi

Đầy ngất thuyền không ánh nguyệt ngời                          

Nhân thế đổi thay trò mộng ảo

Ngao du trời đất bốn mùa chơi.

Nếu có vui chỉ là gượng vui,

Chừ bóng hoàng hôn tắt tối đui,    

Thói đời sao lắm, gian ngoa lắm,      

Chồng chất niềm đau buốt chưa nguôi.

32 SỢI NẮNG CỦA THIÊN MINH

Một thoáng quên mình đã hoang sơ,                    

Lang thang nhiều kiếp tự bao giờ.

Lặng nhìn con nước xa khơi ấy,                

Làm kiếp tằm tơ kết mây thơ.

Nhưng rồi đan kết cơn mơ khác,

Ôm gối đau thương, ôm gối mơ.

Giật mình tỉnh giấc vương vương mộng,

Trong mộng từng cơn mộng trong mơ.

Lời tự đêm nay rồi tỏ rạng,

Thôi chớ từ mơ kết thêm mơ.

Như khói lam chiều còn vương đọng,

Dần sáng hoàng hôn sáng hoang sơ.

Thênh thang sáng gọi vầng hồng lên,

Ngời sáng điềm mơ sáng nhẹ tênh.

Mây, gió ngại chi rong tự tại,

Một trời trong sáng rọi non gềnh.

Thanh sảng an nhiên tỏa diệu sâu,

Uyên nguyên trầm lắng mọi đay cầu,

Thênh thang trời đất màu xanh biếc,

Một niệm muôn năm trong mắt thâu.

Tăng tiến công phu khéo dụng công,       

Bốn phương trời đất thảy toàn thông,            

Cho dù sóng bủa ngàn ngang khốn,             

Phút chốc an nhiên thể hiện đồng.

Linh nguyên hàng Đốn giáo,  

Chiếu diệu cõi Thiền tông,

Mười phương đồng tụ hội,

Pháp giới thảy dung thông.

Giáo điểm mười hai phần đã tột,

Hơn bốn mươi năm không một lời,

Hoa đóm loạn không ngay đây sạch,       

Pháp thân đại sĩ hiện muôn nơi.

LÁ RỤNG MÀN ĐÊM

Trong thanh huyền diệu êm đềm không,                          

Thoảng tiếng gió,                 

Như đưa ai vào chơi cõi mộng.                                       

Không rộn ràng, không gợn chút riêng tư,

Dâng cho ai, cho cả ngàn ngày, cho khắp hết,

Không ngọn ngành,

Lai láng,

Là vậy đó.

Có thể nói cuộc đời toàn thanh thản,

Không ngục tù, không xúc cảm, không tất cả,

Gì gì nữa cũng chẳng là chi,          

Dậy sức sống,

Trong cuộc đời đùa bóng bọt,

Còn bao nhiêu nữa những cuồng si,

Chừng chợp giấc ôi cõi trần là cõi mộng.            

Từng bước đi từng bước trời không.

Gánh tang bồng hồ thỉ mấy lần xong?                 

Thênh thang lắm, ngất ngây vô vàn mưa gió lộng,

Cõi hoang sơ như sương mỏng ngoài thềm,

Có sức hút quay về cung gối mộng,

Như bình an, chút thư sảng quanh đây.

Thôi nhé!

Nhớ cho lần kỷ niệm.

Trời đêm vẻ đẹp, cả trời nghiêng nghiêng bóng.                       

Thoảng hương tràm kẽ lá xào xạc khua.

Đường về lẩn quất hoa mưa.

Yên yên gió hát chợt đùa giọt khuya.

Một phen chung bước đường về,

Thoảng như đôi chút ta kề trong ta.          

Thôi thì gọi gió về ngàn,

Cho hồn thanh thản khung đàn mênh mông.

Đêm nay đây chút hương lòng, 

Đường vào cõi tĩnh lặng không đất trời.

Lá lay như rắc cung đàn,                

Cung đàn cũng chỉ đàn không cung đàn.

CỘI TÙNG XƯA

Một thoáng trong tôi bừng dậy,

Cội tùng xưa muôn thuở xinh tươi.           

Mặc nắng mưa mưa nắng phủ vây, 

Tùng vẫn đứng an nhiên tự tại.

Núi rừng kia với trăng thăm thẳm,

Cỏ hoa hương san sát một tâm,

Trải dài thâu lại đâu cũng khắp,

Sống âm thầm sống muôn ngàn năm.

Từng gộp đá quen nhìn thuở nọ,

Có già hơn đôi chút bọt bèo,

Nhưng vẫn hồn thiêng say tỉnh lặng,                    

Vẫn bình yên trước gió mưa vèo.

Ta có lời nào diễn tả được,

Cội tùng xưa, gộp đá, đồi thiêng, 

Như đâu đây dáng dấp thanh tân,      

Kỳ khu, lẫm liệt, bặt ưu phiền.

Bừng trong tôi, kìa điệu thênh thang,                   

Như bao dung như muốn tuôn tràn.

Bệ đá, lá vàng, tùng một cội,

Cội tùng xưa tươi mát vô vàn.

   (Mùa xuân trên núi Tao Phùng.) 

TÂM THỨC

Nguồn tâm nếu chưa sạch,                         

Dòng sanh tử khó dừng,

Tâm tư xuôi ngược ấy,  

Là manh mối trầm luân.