Thanh Quy

Phần một

NỘI QUY

LỜI MỞ ĐẦU

Với tinh thần Trúc Lâm Đại Đầu-đà, thiền sinh tại Thiền viện phải đủ ba đức tính: dứt khoát, kiên quyết và đạm bạc.

1. Tính dứt khoát là, Đời ra đời Đạo ra đạo, tu phải đến nơi đến chốn; không thể có thái độ lưng chừng, mà phải quyết chí tu đến sáng đạo mới được.

2. Tính kiên quyết là, dù khó khăn chướng ngại do ngoại cảnh hay bản thân tạo ra, đều khẳng định vượt qua. Cương quyết thực hiện kỳ được giải thoát viên mãn mới thôi.

3. Tính đạm bạc là, cuộc sống đạm bạc giản dị, không chấp nhận mọi thụ hưởng xa hoa. Bản chất thanh đạm là đời sống của thiền sinh ở các Thiền viện.

I- LỤC HÒA

Lục hòa là chất keo gắn chặt lâu bền các thiền sinh chung sống tu hành tại Thiền viện. Lục hòa cũng là nền tảng vững chắc của đoàn thể Tăng.

1- Thân hòa đồng trụ: Về phần thân, lao động, tu hành, ăn mặc, ngủ nghỉ, thiền sinh phải hòa đồng nhau.

2- Khẩu hòa vô tránh: Về phần miệng, nói bàn, tranh luận đều trong tinh thần hòa nhã, trọng đạo đức, không được lớn tiếng tranh hơn và dùng lời nặng nhẹ nhau.

3- Ý hòa đồng duyệt: Thiền sinh phải tâm ý vui hòa, không có ý ngang ngạnh, chống đối, thù hằn nhau.

4- Kiến hòa đồng giải: Thiền sinh có mọi kiến giải sai biệt trong lúc hạ thủ công phu hay trong khi học giáo lý, đều đem ra trao đổi giải bày một cách thông cảm và vui vẻ với nhau.

5- Giới hòa đồng tu: Về giới luật, thiền sinh phải giữ mười giới làm căn bản và sống đúng nội quy của Thiền viện, cố gắng gìn giữ thanh tịnh như nhau.

6- Lợi hòa đồng quân: Tất cả tài sản và phẩm vật trong Thiền viện là của chung, của các thiền sinh hiện có mặt, không ai có quyền giữ riêng hay thụ hưởng nhiều hơn.

II- GIỚI LUẬT

Giới luật là nền tảng đạo đức, cũng là gốc của cây thiền định và hoa quả trí tuệ.

1. Giới căn bản

Thiền sinh tại Thiền viện giữ mười giới làm trọng tâm.

1- Không sát sanh: Từ con người cho đến loài vật, thiền sinh không được giết hại, xúi bảo người giết hại, hoặc thấy người giết hại sanh tâm vui mừng.

2- Không trộm cắp: Tiền bạc, vật dụng, thức ăn uống... của người, nếu người không cho thiền sinh không được tự tiện lấy, nếu lấy thành trộm cắp.

3- Không dâm dục: Thiền sinh không thực hành dâm dục, không tạo phương tiện dâm dục và không khởi tâm nghĩ tưởng về dâm dục.

4- Không nói dối: Thiền sinh không nói sai sự thật, không nói lời ác độc hung dữ, không nói lời gây chia rẽ thù hằn nhau, không nói lời phù phiếm vô nghĩa.

5- Không uống rượu: Thiền sinh không uống các thứ rượu mạnh và nhẹ, không hút thuốc và sử dụng các thứ gây nghiện khác.

6- Không đeo tràng hoa và ướp nước hoa: Thiền sinh không dùng mọi thứ trang sức làm cho thân này sang đẹp.

7- Không ca múa hát xướng: Những trò vui có tính cách đùa cợt loạn tâm, thiền sinh đều không được tự làm, nghe, xem người khác làm.

8- Không nằm ngồi giường tòa to và sang trọng: Thiền sinh chấp nhận một đời sống đạm bạc, nên không nằm ngồi giường ghế to lớn sang trọng.

9- Không giữ tiền bạc vàng ngọc: Thiền sinh chấp nhận đời sống không có tài sản riêng, chỉ có những vật dụng cần thiết do Thiền viện sắm cho, nên không cần giữ tiền bạc, v.v...

10- Không ăn phi thời: Thiền sinh chấp nhận đời sống tam thường bất túc để tinh tấn tu hành, nên phải giữ giới không ăn phi thời, trừ trường hợp lao động nặng nhọc thì châm chước.

2. Giới thượng thừa

Thiền sư Pháp Loa dạy: Trong hai mươi bốn giờ, ngoài dứt các duyên, trong tâm không dấy động. Tâm không dấy động nên cảnh đến vẫn an nhàn. Mắt không vì cảnh khởi phân biệt, thức không vì pháp trần mà dính mắc. Ra vào không giao thiệp gọi là ngăn dừng. Tuy gọi ngăn dừng mà chẳng phải ngăn dừng. Nên biết tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng lại như thế. Đây gọi là giới Đại thừa, gọi là giới Vô thượng, cũng gọi là giới Vô đẳng đẳng. Tịnh giới này dù Tiểu tăng cho đến Đại tăng đều phải gìn giữ.

3. Quy chế phụ

Những quy chế phụ này giúp thiền sinh dành trọn thời giờ trong việc tu hành và tránh khỏi những lỗi nhỏ hoặc vô tình hay cố ý.

1- Thiền sinh hạn chế tối thiểu sự đi lại, trừ trường hợp bệnh nặng phải đi trị bệnh, hoặc thầy Bổn sư bệnh nặng hay tịch, cha mẹ bệnh nặng hay chết và vài trường hợp đặc biệt khác.

2- Để giữ giới thứ chín, thiền sinh được thân nhân hay thí chủ ủng hộ tiền bạc, hoặc đi đâu về tiền còn dư đều phải gửi Thủ bổn giữ để phòng khi bệnh hoạn.

3- Thân nhân đến thăm, thiền sinh chỉ tiếp khách tối đa 30 phút tại nhà khách. Nếu thân nhân còn ở lại, đều do Tri khách sắp đặt mọi việc.

4- Nhận một trách nhiệm gì trong Viện, thiền sinh phải tận tình làm cho được vuông tròn, không được làm cầm chừng lấy có.

5- Mọi thời khóa tu công cộng tại Thiền viện, thiền sinh không được vắng mặt hoặc trễ nải, trừ có trách nhiệm đặc biệt hoặc bệnh.

6- Giờ Thỉnh nguyện, thiền sinh không được đến trễ và xuống sớm, trừ có công tác cho chúng.

7- Khi lao tác chung hoặc riêng, thiền sinh sẵn sàng tương trợ nhau, khi thấy huynh đệ làm công việc nặng nhọc hơn, hoặc trễ nải hơn, không được vô tình làm ngơ để mặc.

8- Phải tiết kiệm tài sản của Thiền viện bằng mọi cách, không nên phung phí.

9- Không được đi đâu quá thời hạn đã xin phép. Nếu có việc bất ngờ xảy ra, phải gửi thư hoặc điện thoại về xin phép thêm.

10- Thiền sinh nếu không muốn ở Thiền viện, xin phép ra đi tự do không cần điều kiện gì cả. Không được ở đây mà có tâm hướng ngoại. Nếu đi rồi thì không được trở lại.

4. Kết thúc

Phần lục hòa và năm giới trước thuộc về chánh, thiền sinh phạm một trong những giới chánh này tùy mức độ nặng nhẹ, nếu nặng thì tự xấu hổ xin rút lui khỏi Viện, nếu nhẹ tự xin sám hối với Ban lãnh đạo và toàn chúng. Năm giới sau và Quy chế phụ là phần phụ, thiền sinh nếu phạm thì tự thấy lỗi xin sám hối, hoặc Ban chức sự hay huynh đệ thấy nhắc cũng sẵn sàng sám hối. Song một lỗi mà thiền sinh phạm nhiều lần cũng tự xấu hổ xin rút lui khỏi Thiền viện.

III- TỔ CHỨC

Tổ chức Thiền viện là tổ chức chuyên tu Thiền theo tông chỉ phái Thiền Trúc Lâm Yên Tử ở Việt Nam. Để hướng dẫn và bảo vệ thiền sinh tu hành được kết quả tốt, nên tổ chức những người có trách nhiệm chia làm hai ban: Ban lãnh đạo và Ban chức sự.

1. Ban lãnh đạo

- Viện trưởng

Chịu trách nhiệm hướng dẫn tu hành và quyết định xem xét tổng quát toàn bộ Thiền viện.

- Viện phó

Thay thế Viện trưởng khi vắng mặt hoặc đặc trách một trách nhiệm gì do Viện trưởng giao phó.

- Thư ký

Gìn giữ những văn kiện, thư từ quan trọng của Thiền viện. Soạn thảo văn thư và liên lạc qua lại với Giáo hội, Chánh quyền, Phật tử.

- Thủ bổn

Nhận giữ và chi ra cho các chức sự cần mua sắm cho chúng và Thiền viện, với sự đồng ý của Ban lãnh đạo. Mỗi tháng phải báo cáo thu chi lên Viện trưởng.

2. Ban chức sự

- Quản chúng

Có trách nhiệm sắp đặt việc tu hành của toàn chúng, chủ lễ các buổi lễ trong Thiền viện. Xem xét sự tu hành và đạo đức của chúng.

- Phó quản chúng

Có trách nhiệm thay thế khi Quản chúng vắng mặt và nhận một công tác đặc biệt do Quản chúng giao.

- Tri sự

Sắp đặt phân công nhân sự trong mọi công tác của Thiền viện. Phân chia vật dụng cho chúng.

- Tri khách

Tiếp xúc các Phật tử và sắp đặt nơi ăn ở cho khách. Nếu khách cần ở lại, hướng dẫn xin và trình giấy với Chánh quyền.

- Tri khố

Mua sắm những thức ăn uống, sắp đặt cho Ban trị nhật nấu nướng những thức ăn thích hợp với nhu cầu cần thiết cho chúng.

- Hương đăng

Lau quét điện Phật, chưng cúng hoa quả và hướng dẫn Phật tử hành hương lễ Phật.

- Trưởng ban vườn

Trồng cây và chăm sóc vườn cây cho tươi tốt, đồng thời biết thu hoạch quả đúng lúc, hoặc bán kịp thời.

- Trưởng ban rẫy

Trồng rau đậu và các thứ cải cho chúng đủ ăn hằng ngày.

- Trưởng ban hoa kiểng

Trồng trọt và trông coi săn sóc toàn bộ hoa kiểng trong Thiền viện, dưới sự chỉ đạo của Ban lãnh đạo.

- Ban khán bệnh

Ở nơi xa vắng, Ban khán bệnh rất cần thiết. Ban khán bệnh phải săn sóc bệnh của chúng từ lúc khởi đầu. Phật đã dạy săn sóc người bệnh là săn sóc Phật.

* Ngoài ra, theo nhu cầu của mỗi Thiền viện mà việc phân ban có sai khác, tùy theo sự sắp xếp của Ban lãnh đạo.

IV- THỜI KHOÁ TẠI THIỀN VIỆN

* Thiền Viện Trúc Lâm

1. Hằng ngày:

Sáng:

03 giờ 30: Ba hồi ba tiếng chuông thức - Hô chuông tọa thiền.

05 giờ 30: Một hồi chuông xả thiền.

06 giờ 15: Ba tiếng bảng tiểu thực.

07 giờ 30: Ba tiếng kẻng công tác.

11 giờ: Một hồi kẻng xả công tác.

12 giờ: Ba tiếng bảng thọ trai.

Chiều:

01 giờ: Ba tiếng chuông nghỉ.

02 giờ: Một hồi ba tiếng chuông thức.

02 giờ 30: Ba tiếng chuông tọa thiền.

04 giờ 30: Một hồi chuông xả thiền.

05 giờ: Ba tiếng bảng tiểu thực.

06 giờ: Ba tiếng chuông sám hối.

07 giờ 30: Ba tiếng chuông - Hô chuông tọa thiền.

09 giờ 30: Một hồi chuông xả thiền.

10 giờ: Ba tiếng chuông nghỉ.

2. Mỗi tháng:

a. Thỉnh nguyện: Ngày 13 và ngày 28 vào lúc 02 giờ 30 chiều.

b. Tham vấn: Ngày 14 và ngày 29 vào lúc 08 giờ sáng.

* Các Thiền Viện

1. Hằng ngày:

Sáng:

03 giờ: Ba hồi ba tiếng chuông thức - Hô chuông tọa thiền.

05 giờ: Một hồi chuông xả thiền.

05 giờ 45: Ba tiếng bảng tiểu thực.

06 giờ 30: Ba tiếng kẻng công tác.

10 giờ: Một hồi kẻng xả công tác.

10 giờ 45: Ba tiếng bảng thọ trai.

12 giờ: Ba tiếng chuông nghỉ.

Chiều:

01 giờ: Một hồi ba tiếng chuông thức.

02 giờ: Ba tiếng chuông học hoặc tọa thiền.

04 giờ: Nghỉ học hoặc xả thiền.

05 giờ: Một hồi chuông báo nghỉ công tác trong ngày - Tiểu thực.

06 giờ 15: Ba tiếng chuông sám hối.

07 giờ 30: Ba tiếng chuông - Hô chuông tọa thiền.

09 giờ: Một hồi chuông xả thiền.

09 giờ 30: Ba tiếng chuông nghỉ.

2. Mỗi tháng:

Thỉnh nguyện ngày 15 hoặc 30, tháng thiếu ngày 29.

V- CHƯƠNG TRÌNH HỌC

Chủ yếu của Thiền tông là giáo ngoại biệt truyền, bất lập văn tự, trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật. Thế mà chúng ta tu thiền lại nghe kinh học luận, có trái với chủ trương của Thiền tông không?

Vì Phật giáo Việt Nam thừa kế gia bảo Thiền tông mà đã không khéo giữ gìn nên bị mất gốc. Do đó các Thiền viện mới chủ xướng Thiền Giáo đồng hành, nghĩa là vừa tu theo Thiền tông vừa học kinh luận. Hơn nữa hiện tình tu sĩ Việt Nam cũng có lắm người tu thiền, nhưng không có mấy người thực tu theo Thiền tông chánh thống, nên họ dễ bị lạc lầm và sanh ra bệnh hoạn điên cuồng. Vì vậy, các Thiền viện nếu không đem kinh luận của Phật tổ phối hợp chặt chẽ thì không sao tránh khỏi sự nghi ngờ lo sợ của đa số tu sĩ. Đó là lý do căn bản tăng ni các Thiền viện phải học kinh luận.

HẠN KỲ HỌC KINH LUẬN SỬ TRONG BỐN NĂM

1. Năm thứ nhất

Kinh:

Trích giảng các kinh A-hàm

Luận:

1. Bước Đầu Học Phật

2. Quy Sơn Cảnh Sách

Sử:

- Thiền học Việt Nam từ khởi đầu cho đến đầu thời Lý

2. Năm thứ hai

Kinh:

1. Bát-nhã Tâm Kinh (Hán)

2. Kinh Kim Cang (Hán)

3. Kinh Duy-ma-cật (Việt)

4. Kinh Viên Giác (Hán)

Luận:

1. Thiền Tông Việt Nam Cuối Thế Kỷ XX

2. Nguồn Thiền (Việt)

3. Luận Tối Thượng Thừa (Việt)

4. Kinh Pháp Bảo Đàn (Hán)

Sử:

1. Ba mươi ba vị tổ Ấn - Hoa

2. Thiền học Việt Nam thời Lý Trần

3. Năm thứ ba

Kinh:

1. Kinh Lăng-già (Việt)

2. Kinh Lăng-nghiêm (Hán)

3. Kinh Pháp Hoa (Việt)

Luận:

1. Thiếu Thất Lục Môn (Việt)

2. Đốn Ngộ Nhập Đạo Yếu Môn (Việt)

3. Luận Đại Thừa Khởi Tín (Hán)

4. Chứng Đạo Ca (Hán)

Sử:

1. Trung Hoa Chư Thiền Đức Hành Trạng tập I

2. Thiền học Việt Nam từ sau đời Trần đến hiện đại

4. Năm thứ tư

Kinh:

1. Kinh Niết-bàn (đại cương - Việt)

2. Kinh Hoa Nghiêm (đại cương - Việt)

Luận:

1. Chân Tâm Trực Thuyết (Việt)

2. Luận Trung Quán (Hán)

3. Vạn Pháp Quy Tâm (Việt)

4. Tín Tâm Minh (Hán)

Sử:

- Trung Hoa Chư Thiền Đức Hành Trạng tập II

VI- TUYỂN SINH

* Thiền Viện Trúc Lâm

1. Hạn tuổi: Thiền sinh xin vào Thiền viện từ 18 đến 55 tuổi. Ngoại trừ Ban chức sự.

2. Trình độ: Phải có một trong ba điều kiện sau đây:

a. Tu học tại Thiền viện ba năm trở lên.

b. Học xong Trường Trung cấp Phật học hoặc Cao cấp Phật Học.

c. Nếu cư sĩ xin xuất gia nhập chúng, phải có trình độ văn hóa lớp 12 và đã nhiều năm nghiên cứu thực tập tu Thiền.

3. Người hâm mộ và quyết chí tu Thiền, khẳng định trong đời này phải sáng đạo mới được.

4. Không tật nguyền và bệnh truyền nhiễm.

5. Chấp nhận cuộc sống đạm bạc và Lục hòa.

6. Làm tờ cam kết không phạm Nội Quy của Thiền viện.

* Các Thiền Viện

1. Hạn tuổi: Thiền sinh xin vào Thiền viện từ 18 đến 55 tuổi.

2. Trình độ: Phải có một trong hai điều kiện sau đây:

a. Học xong trường Trung cấp Phật học hoặc Cao cấp Phật học.

b. Nếu cư sĩ phải có trình độ văn hóa lớp 12 và đã nhiều năm nghiên cứu thực tập tu Thiền.

3. Người hâm mộ và quyết chí tu Thiền, khẳng định trong đời này phải sáng đạo mới được.

4. Không tật nguyền và bệnh truyền nhiễm.

5. Chấp nhận cuộc sống đạm bạc và Lục hòa.

6. Trước khi nhập chúng phải tập sự tại Thiền viện từ một tới ba năm.

VII- ĐIỀU LỆ DÀNH CHO KHÁCH

Khách đến Thiền viện gồm có khách hành hương, tham quan và khách ở lại. Tất cả khách đều giữ nghiêm trang lịch sự khi đến Thiền viện.

1- Khách hành hương và tham quan: Thiền viện chia làm hai phần, Nội viện và Ngoại viện. Khách hành hương và tham quan chỉ ở phần Ngoại viện. Trừ khi khách muốn nghiên cứu về đường lối tu hành của Thiền viện, phải nhờ thầy Tri khách xin phép, sau đó mới được dẫn vào Nội viện.

2- Khách ở lại Thiền viện ngắn hạn: Nếu khách đến thăm thân nhân hoặc đến nghiên cứu, chỉ được ở lại không quá bảy ngày.

3- Khách ở lại dài hạn: Một là khách ở lại thực tập tu dài hạn tại nhà khách. Hai là khách ở lại xin nhập thất. Hai hạng khách này được ở lại Thiền viện không quá ba tháng. Trừ trường hợp tu hành khá đắc lực, muốn xin thêm thời gian tu học cho được mỹ mãn, phải do hòa thượng Viện trưởng quyết định.

4- Khách Ni và Phật tử nữ tuyệt đối không được ở lại đêm nhà khách Tăng và ngược lại cũng thế.

KẾT LUẬN

Nội Quy này là một nhu cầu thiết yếu để bảo vệ sự an ổn tu hành của thiền sinh ở Thiền viện. Nội Quy giúp cho thiền sinh sống hài hòa trong nề nếp đạo đức, khiến sự tu học dễ phát triển. Vì thế, mỗi tháng một lần Thỉnh nguyện đọc lại Nội Quy, để thiền sinh ghi nhớ và tự kiểm điểm xem mình có phạm điều nào không. Vì tha thiết tu hành, các thiền sinh cố nhớ, giữ cho được trọn vẹn.

✵✵✵

Trong Thanh quy, phần này đã được duyệt lại lần thứ nhất, với những điều khoản đã ghi và ấn định tại thiền viện Trúc Lâm ngày mồng 08 tháng 02 năm Kỷ Mão (25-03-1999), dưới sự chứng minh và chủ tọa của hòa thượng Viện trưởng.

Về sau nếu có sự thêm bớt điều nào thì phải có một buổi họp trong Tông môn mới được thống nhất.

Phần hai: NGHI THỨC

__________________

NGHI THỨC SÁM HỐI

KỆ NGUYỆN HƯƠNG

(Quỳ nguyện hương)

Trầm thủy rừng thiền hương sực nức,

Chiên-đàn vườn tuệ đã vun trồng.

Đao giới vót thành hình non thẳm,

Nguyện đốt lò tâm mãi cúng dâng.

Nam-mô Bồ-tát Hương Cúng Dường.

(3 lần, đứng lên)

TÁN PHẬT

Đại từ đại bi thương chúng sanh,

Đại hỷ đại xả cứu hàm thức.

Tướng đẹp sáng ngời dùng trang nghiêm,

Chúng con chí tâm thành đảnh lễ.

- Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chư Phật ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

- Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chánh pháp ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

- Chí tâm đảnh lễ: Tất cả Tăng bậc Hiền Thánh ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

TÁN PHÁP

Pháp Phật sâu mầu chẳng gì hơn,

Trăm ngàn muôn kiếp khó được gặp.

Nay con nghe thấy vâng gìn giữ,

Nguyện hiểu nghĩa chân đức Thế Tôn.

Quy kính Phật Bồ-tát trên hội Bát-nhã. (3 lần)

TÂM KINH TRÍ TUỆ

CỨU CÁNH RỘNG LỚN

Khi Bồ-tát Quán Tự Tại hành sâu Bát-nhã ba-la-mật-đa, ngài soi thấy năm uẩn đều không, liền qua hết thảy khổ ách.

Này Xá-lợi-phất! Sắc chẳng khác không, không chẳng khác sắc, sắc tức là không, không tức là sắc. Thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như thế.

Vì không có chỗ được, nên Bồ-tát y theo Bát-nhã ba-la-mật-đa tâm không ngăn ngại. Vì không ngăn ngại nên không sợ hãi, xa hẳn điên đảo mộng tưởng, đạt đến cứu cánh Niết-bàn. Chư Phật trong ba đời cũng nương Bát-nhã ba-la-mật-đa được đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Nên biết, Bát-nhã ba-la-mật-đa là đại thần chú, là đại minh chú, là vô thượng chú, là vô đẳng đẳng chú, hay trừ được hết thảy khổ, chân thật không dối.

Vì vậy nói chú Bát-nhã ba-la-mật-đa, liền nói chú rằng:

“Yết-đế, yết-đế, ba-la yết-đế, ba-la-tăng yết-đế, bồ-đề tát-bà-ha.” (3 lần)

***
LỄ PHẬT TỔ

Chí tâm đảnh lễ: Quá khứ Phật Tỳ-bà-thi.

Chí tâm đảnh lễ: Hiện tại Phật Thích-ca-mâu-ni.

Chí tâm đảnh lễ: Vị lai Phật Di-lặc Tôn.

Chí tâm đảnh lễ: Tổ sư Đại Ca-diếp.

Chí tâm đảnh lễ: Tổ sư A-nan.

Chí tâm đảnh lễ: Tổ sư Bồ-đề-đạt-ma.

Chí tâm đảnh lễ: Tổ sư Huệ Khả.

Chí tâm đảnh lễ: Tổ sư Huệ Năng.

Chí tâm đảnh lễ: Tổ sư Trúc Lâm Đại Đầu-đà.

Chí tâm đảnh lễ: Tổ sư Pháp Loa.

Chí tâm đảnh lễ: Tổ sư Huyền Quang.

Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chư vị tổ sư Ấn Độ, Trung Hoa, Việt Nam.

SÁM HỐI SÁU CĂN

Chí tâm sám hối:

Chúng con từ vô thủy kiếp đến nay,

Bỏ mất bản tâm, không biết chánh đạo.

Rơi ba đường khổ, bởi sáu căn lầm,

Không sám lỗi trước, khó tránh hối sau.

Nghiệp căn mắt là:

Nhân ác xem kỹ, nghiệp thiện coi khinh,

Lầm nhận hoa giả, quên ngắm trăng thật.

Yêu ghét nổi dậy, đẹp xấu tranh giành,

Chợt mắt dối sanh, mờ đường chánh kiến.

Trắng qua xanh lại, tía phải vàng sai,

Nhìn lệch các thứ, nào khác kẻ mù.

Gặp người sắc đẹp, liếc trộm nhìn ngang,

Lòa mắt chưa sanh, bản lai diện mục.

Thấy ai giàu có, giương mắt mải nhìn,

Gặp kẻ bần cùng, lờ đi chẳng đoái.

Người dưng chết chóc, nước mắt ráo khô,

Thân quyến qua đời, đầm đìa lệ máu.

Hoặc đến Tam bảo, hoặc vào chùa chiền,

Gần tượng thấy kinh, mắt không thèm ngó.

Phòng Tăng điện Phật, gặp gỡ gái trai,

Mắt liếc mày đưa, đam mê sắc dục.

Không ngại Hộ pháp, chẳng sợ Long thần,

Trố mắt ham vui, đầu chưa từng cúi.

Những tội như thế, vô lượng vô biên,

Đều từ mắt sanh, phải sa địa ngục.

Trải hằng sa kiếp, mới được làm người,

Dù được làm người, lại bị mù chột.

Nghiệp căn tai là:

Ghét nghe chánh pháp, thích lắng lời tà,

Mê mất gốc chân, đuổi theo ngoại vọng.

Sáo đàn inh ỏi, bảo khúc Long ngâm,

Văng vẳng mõ chuông, coi như ếch nhái.

Câu ví bài vè, bỗng nhiên để dạ,

Lời kinh câu kệ, không chút lắng tai.

Thoảng nghe khen hão, khấp khởi mong cầu,

Biết rõ lời lành, đâu từng ưng nhận.

Vài ba bạn rượu, năm bảy khách chơi,

Tán ngắn bàn dài, châu đầu nghe thích.

Hoặc gặp thầy bạn, dạy bảo đinh ninh,

Những điều hiếu trung, che tai bỏ mặc.

Hoặc nghe tiếng xuyến, bỗng nảy lòng dâm,

Nghe nửa câu kinh, liền như tai ngựa.

Những tội như thế, vô lượng vô biên,

Đầy ắp bụi trần, kể sao cho xiết.

Sau khi mạng chung, rơi ba đường ác,

Hết nghiệp thọ sanh, lại làm người điếc.

Nghiệp căn mũi là:

Thường tham mùi lạ, trăm thứ ngạt ngào,

Chẳng thích chân hương, năm phần thanh tịnh.

Lan xông xạ ướp, chỉ thích tìm tòi,

Giới định hương huân, chưa từng để mũi.

Trầm đàn thiêu đốt, đặt trước Phật đài,

Nghển cổ hít hơi, trộm hương phẩy khói.

Theo dõi hương trần, long Thần chẳng nể,

Chỉ thích mùi xằng, trọn không chán mỏi.

Mặt đào má hạnh, lôi kéo chẳng lìa,

Cây giác hoa tâm, xây đi không đoái.

Hoặc ra phố chợ, hoặc vào bếp sau,

Thấy bẩn thèm ăn, ưa nhơ kiếm nuốt.

Chẳng ngại tanh hôi, không kiêng hành tỏi,

Mê mải không thôi, như lợn nằm ổ.

Hoặc chảy nước mũi, hoặc hỷ đàm vàng,

Bôi cột quẹt thềm, làm nhơ đất sạch.

Hoặc say nằm ngủ, điện Phật phòng Tăng,

Hai mũi thở hơi, xông kinh nhơ tượng.

Ngửi sen thành trộm, nghe mùi thành dâm,

Không biết không hay, đều do nghiệp mũi.

Những tội như thế, vô lượng vô biên,

Sau khi mạng chung, đọa ba đường khổ.

Trải nghìn muôn kiếp, mới được làm người,

Dù được làm người, quả báo bệnh mũi.

Nghiệp căn lưỡi là:

Tham đủ mọi mùi, thích xét ngon dở,

Nếm hết các thứ, biết rõ béo gầy.

Sát hại sinh vật, nuôi dưỡng thân mình,

Quay rán cá chim, nấu hầm cầm thú.

Thịt tanh béo miệng, hành tỏi ruột xông,

Ăn rồi đòi nữa, nào thấy no lâu.

Hoặc đến đàn chay, cầu Thần lễ Phật,

Cố cam bụng đói, đợi lúc tiệc xong.

Sáng sớm ăn chay, cơm ít nước nhiều,

Giống hệt người đau, gắng nuốt thuốc, cháo.

Mắt đầy mỡ thịt, cười nói hân hoan,

Rượu chuốc cơm mời, nóng thay nguội đổi.

Bày tiệc đãi khách, cưới gả cho con,

Giết hại chúng sanh, vì ba tấc lưỡi.

Nói dối bày điều, thêu dệt bịa thêm,

Hai lưỡi bỗng sanh, ác khẩu dấy khởi.

Chửi mắng Tam bảo, nguyền rủa mẹ cha,

Khinh khi Hiền Thánh, lừa dối mọi người.

Chê bai người khác, che giấu lỗi mình,

Bàn luận cổ kim, khen chê này nọ.

Khoe khoang giàu có, lăng nhục người nghèo,

Xua đuổi Tăng Ni, chửi mắng tôi tớ.

Lời gièm thuốc độc, nói khéo tiếng đàn,

Tô vẽ điều sai, nói không thành có.

Oán hờn nóng lạnh, phỉ nhổ non sông,

Tán dóc Tăng phòng, ba hoa Phật điện.

Những tội như thế, vô lượng vô biên,

Ví như cát bụi, đếm không thể cùng.

Sau khi mạng chung, vào ngục Bạt Thiệt (kéo lưỡi),

Cày sắt kéo dài, nước đồng rót mãi.

Quả báo hết rồi, muôn kiếp mới sanh,

Dù được làm người, lại bị câm bặt.

Nghiệp căn thân là:

Tinh cha huyết mẹ, chung hợp nên hình,

Năm tạng trăm hài, cùng nhau kết hợp.

Chấp cho là thật, quên mất pháp thân,

Sinh dâm sát trộm, bèn thành ba nghiệp.

Nghiệp sát sanh là:

Luôn làm bạo ngược, chẳng khởi nhân từ,

Giết hại bốn loài, đâu biết một thể.

Lầm hại cố giết, tự làm dạy người,

Hoặc tìm thầy bùa, đem về ếm đối.

Hoặc làm thuốc độc, để hại sinh linh,

Chỉ cốt hại người, không hề thương vật.

Hoặc đốt núi rừng, lấp cạn khe suối,

Buông chài bủa lưới, xuýt chó thả chim.

Thấy nghe tùy hỷ, niệm dấy tưởng làm,

Cử động vận hành, đều là tội lỗi.

Nghiệp trộm cắp là:

Thấy tài bảo người, thầm khởi tâm tà,

Phá khóa cạy then, sờ bao mò túi.

Thấy của thường trụ, lòng dấy khởi tham,

Trộm của nhà chùa, không sợ Thần giận.

Không những vàng ngọc, mới mắc tội to,

Ngọn cỏ cây kim, đều thành nghiệp trộm.

Nghiệp tà dâm là:

Lòng mê nhan sắc, mắt đắm phấn son,

Chẳng đoái liêm trinh, riêng sinh lòng dục.

Hoặc nơi đất Phật, chánh điện phòng Tăng,

Cư sĩ gái trai, đụng chạm đùa giỡn.

Tung hoa ném quả, đạp cẳng kề vai,

Khoét ngạch trèo tường, đều là dâm nghiệp.

Những tội như thế, vô lượng vô biên,

Đến lúc mạng chung, đều vào địa ngục.

Gái nằm giường sắt, trai ôm cột đồng,

Muôn kiếp tái sinh, lại chịu tội báo.

Nghiệp căn ý là:

Nghĩ vơ nghĩ vẩn, không lúc nào dừng,

Mắc mứu tình trần, kẹt tâm chấp tướng.

Như tằm kéo kén, càng buộc càng bền,

Như bướm lao đèn, tự thiêu tự đốt.

Hôn mê chẳng tỉnh, điên đảo dối sinh,

Não loạn tâm thần, đều do ba độc.

Tội keo tham là:

Âm mưu ghen ghét, keo cú vét vơ,

Mười vốn ngàn lời, còn cho chưa đủ.

Của chứa tợ sông, lòng như hũ chảy,

Rót vào lại hết, nên nói chưa đầy.

Tiền mục lúa hư, không cứu đói rét,

Lụa là chất đống, nào có giúp ai.

Được người mấy trăm, chưa cho là nhiều,

Mất mình một đồng, tưởng như hao lớn.

Trên từ châu báu, dưới đến tơ gai,

Kho đụn chất đầy, chưa từng bố thí.

Bao nhiêu sự việc, ngày tính đêm lo,

Khổ tứ lao thần, đều từ tham nghiệp.

Tội nóng giận là:

Do tham làm gốc, lửa giận tự thiêu,

Quắc mắt quát to, tiêu tan hòa khí.

Không riêng người tục, cả đến thầy tu,

Kinh luận tranh giành, cùng nhau công kích.

Chê cả sư trưởng, nhiếc đến mẹ cha,

Cỏ nhẫn héo vàng, lửa độc rực cháy.

Buông lời hại vật, cất tiếng hại người,

Không nhớ từ bi, chẳng theo luật cấm.

Bàn thiền tợ Thánh, trước cảnh như ngu,

Dầu ở cửa Không, chưa thành vô ngã.

Như cây sinh lửa, lửa cháy đốt cây,

Những tội trên đây, đều do nghiệp giận.

Tội ngu si là:

Căn tánh đần độn, ý thức tối tăm,

Chẳng hiểu tôn ty, không phân thiện ác.

Chặt cây hại mạng, giết gấu gãy tay,

Mắng Phật chuốc ương, phun trời ướt mặt.

Quên ơn quên đức, bội nghĩa bội nhân,

Không tỉnh không xét, đều do si nghiệp.

Những tội như thế, rất nặng rất sâu,

Đến lúc mạng chung, rơi vào địa ngục.

Trải ngàn muôn kiếp, mới được thọ sanh,

Dù được thọ sanh, lại mắc ngu báo.

Nếu không sám hối, đâu được tiêu trừ,

Nay trước Phật đài, thảy đều sám hối.

CHÍ TÂM PHÁT NGUYỆN

Một nguyện nguồn linh thường trong lặng,

Hai nguyện tạng thức dứt lăng xăng.

Ba nguyện khối nghi đều tan nát,

Bốn nguyện trăng định mãi tròn đầy.

Năm nguyện pháp trần không khởi diệt,

Sáu nguyện lưới ái lìa buộc ràng.

Bảy nguyện suy nghĩ hành Thập địa,

Tám nguyện nghe suốt bỏ tam thiên.

Chín nguyện tâm vượn thôi nhảy nhót.

Mười nguyện ý ngựa dứt cương yên.

Mười một nguyện mở lòng nghe Phật dạy,

Mười hai nguyện mến thích Tổ sư Thiền.

CHÍ TÂM HỒI HƯỚNG

Chúng con hồi tâm về Thánh chúng,

Ân cần đầu cúi lễ Từ Tôn.

Thềm thang Thập địa nguyện sớm lên,

Chân tâm Bồ-đề không thối chuyển.

PHỤC NGUYỆN

(Chủ lễ xướng)

Cửa Thiền thường nghiêm tịnh,

Toàn chúng mãi thuận hòa.

Phật tuệ chiếu sáng ngời,

Mưa pháp hằng nhuần gội.

Phật tử lòng tin sâu,

Ruộng phước càng tăng trưởng.

Chúng sanh sống an lạc,

Vui hưởng cảnh thái bình.

Nơi nơi dứt đao binh,

Mỗi mỗi đều thành Phật.

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

(Đứng lên lễ Phật)

Chí tâm quy mạng lễ, mười phương vô thượng Tam bảo. (3 lạy)

NGHI THỨC CÚNG PHẬT

KỆ NGUYỆN HƯƠNG

(Quỳ nguyện hương)

Trầm thủy rừng thiền hương sực nức,

Chiên-đàn vườn tuệ đã vun trồng.

Đao Giới vót thành hình non thẳm,

Nguyện đốt lò tâm mãi cúng dâng.

Nam-mô Bồ-tát Hương Cúng Dường.

(3 lần, đứng lên)

TÁN PHẬT

Đại từ đại bi thương chúng sanh,

Đại hỷ, đại xả cứu hàm thức.

Tướng đẹp sáng ngời dùng trang nghiêm,

Chúng con chí tâm thành đảnh lễ.

- Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chư Phật ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

- Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chánh pháp ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

- Chí tâm đảnh lễ: Tất cả Tăng bậc Hiền Thánh ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

TÁN PHÁP

Pháp Phật sâu mầu chẳng gì hơn,

Trăm ngàn muôn kiếp khó được gặp.

Nay con nghe thấy vâng gìn giữ,

Nguyện hiểu nghĩa chân đức Thế Tôn.

Quy kính Phật Bồ-tát trên hội Bát-nhã. (3 lần)

TÂM KINH TRÍ TUỆ

CỨU CÁNH RỘNG LỚN

Khi Bồ-tát Quán Tự Tại hành sâu Bát-nhã ba-la-mật-đa, ngài soi thấy năm uẩn đều không, liền qua hết thảy khổ ách.

Này Xá-lợi-phất! Sắc chẳng khác không, không chẳng khác sắc, sắc tức là không, không tức là sắc. Thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như thế.

Vì vậy nói chú Bát-nhã ba-la-mật-đa, liền nói chú rằng:

“Yết-đế, yết-đế, ba-la yết-đế, ba-la-tăng yết-đế, bồ-đề tát-bà-ha.” (3 lần)

CÚNG PHẬT

Nam-mô Phật bảo thường ở khắp mười phương.

Nam-mô Pháp bảo thường ở khắp mười phương.

Nam-mô Tăng bảo thường ở khắp mười phương.

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

Nam-mô Thế giới Cực lạc Phật A-di-đà.

Nam-mô Vị lai giáng sanh Phật Di-lặc Tôn.

Nam-mô mười phương ba đời tất cả chư Phật.

Nam-mô Bồ-tát Đại Trí Văn-thù-sư-lợi.

Nam-mô Bồ-tát Đại Hạnh Phổ Hiền.

Nam-mô Bồ-tát Đại Bi Quán Thế Âm.

Nam-mô Bồ-tát Đại Thế Chí.

Nam-mô Bồ-tát Địa Tạng Vương.

Nam-mô chư Bồ-tát lớn thường hộ pháp.

Nam-mô chư Bồ-tát thánh chúng ở già-lam.

Nam-mô Sứ giả Giám Trai.

Nam-mô Thập điện Minh Vương.

Nam-mô Lịch đại Tổ sư.

Nam-mô chư Bồ-tát trên hội đạo tràng Phật.

Hương vị thức ăn này

Trước cúng mười phương Phật.

Kế dâng chư Hiền Thánh

Sau ban khắp lục đạo.

Bình đẳng không sai khác

Tùy nguyện được sung mãn.

Khiến người thí hôm nay

Được đến bờ rốt ráo.

Ba đức cùng sáu vị

Cúng Phật và chư Tăng.

Hữu tình khắp pháp giới

Hết thảy đồng cúng dường.

Nay con dâng hương vị cam lồ

Lượng sánh Tu-di chẳng gì hơn

Sắc hương mỹ vị khắp hư không

Cúi mong thương xót mà nạp thọ.

Nam-mô Bồ-tát Phổ Cúng Dường (3 lần)

Cúng Phật đã xong,

Nguyện cho chúng sanh,

Việc làm đều được,

Đầy đủ Phật pháp.

PHỤC NGUYỆN

(Chủ lễ xướng)

Cửa Thiền thường nghiêm tịnh,

Toàn chúng mãi thuận hòa.

Phật tuệ chiếu sáng ngời,

Mưa pháp hằng nhuần gội.

Phật tử lòng tin sâu,

Ruộng phước càng tăng trưởng.

Chúng sanh sống an lạc,

Vui hưởng cảnh thái bình.

Nơi nơi dứt đao binh,

Mỗi mỗi đều thành Phật.

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

(Đứng lên lễ Phật)

BA TỰ QUY Y

Tự quy y Phật, nguyện cho chúng sanh, hiểu thấu đại đạo, phát tâm vô thượng. (1 lạy)

Tự quy y Pháp, nguyện cho chúng sanh, thâm nhập tam tạng, trí tuệ như biển. (1 lạy)

Tự quy y Tăng, nguyện cho chúng sanh, quản lý đại chúng, tất cả không ngại. (1 lạy)

NGHI THỨC THỌ TRAI

1. Cúng dường:

Cúng dường Phật pháp thân thanh tịnh Tỳ-lô-giá-na,

Phật báo thân viên mãn Lô-xá-na,

Phật hóa thân ngàn muôn ức Thích-ca-mâu-ni,

Vị lai giáng sanh Phật Di-lặc Tôn,

Thế giới Cực lạc Phật A-di-đà,

Mười phương ba đời tất cả chư Phật,

Bồ-tát Đại Trí Văn-thù-sư-lợi,

Bồ-tát Đại Hạnh Phổ Hiền,

Bồ-tát Đại Bi Quán Thế Âm,

Bồ-tát Đại Lực Đại Thế Chí,

Chư Bồ-tát lớn thường hộ pháp.

Đại Bát-nhã cứu cánh,

Ba đức sáu vị,

Cúng Phật và Tăng,

Thảy đều cúng dường

Chúng hữu tình khắp pháp giới.

Nếu khi thọ thực

Lấy vui thiền định và pháp hỷ đầy đủ làm thức ăn.

2. Xuất sanh:

Pháp lực chẳng nghĩ lường,

Từ bi không chướng ngại,

Bảy hạt khắp mười phương,

Cho cả châu sa giới,

Chúng quỷ thần rừng núi,

Mẹ con quỷ la-sát,

Vua thần kim sí điểu,

Thảy đều được sung mãn.

Án độ lợi ích tóa ha. (3 lần)

3. Cúng đại bàng: (Thị giả cúng)

Chim Đại Bàng cánh vàng,

Chúng quỷ thần rừng núi,

Mẹ con quỷ La-sát,

Cơm bảy hạt no đầy.

Án mục đế tóa ha. (7 lần)

4. Tăng xướng:

Phật răn: Chúng tăng khi ăn phải nhớ năm pháp quán, tán tâm nói chuyện của tín thí khó tiêu. Đại chúng khi nghe tiếng khánh, mỗi người phải nhất tâm chánh niệm.

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni. (Đồng niệm)

(Toàn chúng hai tay nâng bát ngang trán, thầm đọc)

Tay bưng bát cơm,

Nguyện cho chúng sanh,

Pháp khí thành tựu,

Nhận trời người cúng dường.

5. Tam đề:

1- Nguyện dứt tất cả điều ác.

2- Nguyện làm tất cả điều lành.

3- Nguyện độ tất cả chúng sanh.

6. Năm pháp quán:

1- Quán thức ăn từ đâu đem đến, công của người nhiều hay ít.

2- Quán công đức của mình đủ hay thiếu, mà nhận thức ăn này.

3- Quán thức ăn này cốt dẹp sạch tham sân si.

4- Quán thức ăn này như thuốc uống để trị bệnh ốm gầy.

5- Quán vì thành đạo nghiệp, mới nhận thức ăn này.

7. Tụng Bát-nhã: (Ăn xong tụng)

TÂM KINH TRÍ TUỆ

CỨU CÁNH RỘNG LỚN

Khi Bồ-tát Quán Tự Tại hành sâu Bát-nhã ba-la-mật-đa, ngài soi thấy năm uẩn đều không, liền qua hết thảy khổ ách.

Này Xá-lợi-phất! Sắc chẳng khác không, không chẳng khác sắc, sắc tức là không, không tức là sắc. Thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như thế.

Này Xá-lợi-phất! Tướng Không của các pháp không sanh, không diệt, không nhơ, không sạch, không thêm, không bớt. Cho nên trong tướng Không không có sắc, không có thọ, tưởng, hành, thức; không có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý; không có sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp; không có nhãn giới, cho đến không có ý thức giới; không có vô minh, cũng không có hết vô minh, cho đến không có già chết cũng không có hết già chết; không có khổ, tập, diệt, đạo; không có trí tuệ cũng không có chứng đắc. Vì không có chỗ được, nên Bồ-tát y theo Bát-nhã ba-la-mật-đa tâm không ngăn ngại. Vì không ngăn ngại nên không sợ hãi, xa hẳn điên đảo mộng tưởng, đạt đến cứu cánh Niết-bàn. Chư Phật trong ba đời cũng nương Bát-nhã ba-la-mật-đa được đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Nên biết, Bát-nhã ba-la-mật-đa là đại thần chú, là đại minh chú, là vô thượng chú, là vô đẳng đẳng chú, hay trừ được hết thảy khổ, chân thật không dối. Vì vậy nói chú Bát-nhã ba-la-mật-đa, liền nói chú rằng:

“Yết-đế, yết-đế, ba-la yết-đế, ba-la-tăng yết-đế, bồ-đề tát-bà-ha.” (1 lần)

Thọ trai đã xong, nguyện cho chúng sanh, việc làm đều được đầy đủ Phật pháp.

8. Phục nguyện: (Duy-na xướng)

Cơm ngày hai bữa,

thường nhớ công khó khổ của kẻ nông phu.

Thân mặc ba y,

hằng xét nghĩ sự nhọc nhằn của người may dệt.

Thuốc thang giường chõng

bởi do sự nhín ăn bớt mặc của đàn-na.

Học đạo tiến tu nhờ lòng từ dạy răn của Thầy Tổ.

Nguyện cho thí chủ: Ruộng phước thêm nhiều, đạo tâm thêm lớn, cùng chúng sanh khắp trong pháp giới, kẻ mất người còn đồng thành Phật đạo.

Nam mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

(Toàn chúng niệm)

NGHI THỨC TỌA THIỀN

1. Lễ Phật

Đại từ đại bi thương chúng sanh,

Đại hỷ đại xả cứu hàm thức,

Tướng đẹp sáng ngời dùng trang nghiêm,

Chúng con chí tâm thành đảnh lễ.

Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chư Phật ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chánh pháp ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

Chí tâm đảnh lễ: Tất cả Tăng bậc Hiền Thánh ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

2. Hô Thiền

Đầu hôm:

Canh một nghiêm trang ngồi tịnh tu,

Tinh thần tịch chiếu đồng thái hư,

Muôn kiếp đến nay chẳng sanh diệt,

Đâu cần sanh diệt diệt gì ư?

Gẫm xem các pháp đều như huyễn,

Bản tánh tự không đâu dụng trừ,

Nếu biết tâm tánh không tướng mạo,

Lặng yên chẳng động tự như như.

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

(3 lần, mỗi lần đánh một tiếng chuông, Đại chúng niệm theo)

Buổi khuya:

Canh năm Bát-nhã chiếu vô biên,

Chẳng khởi một niệm khắp tam thiên,

Muốn thấy chân như tánh bình đẳng,

Dè dặt sanh tâm, trước mắt liền.

Lý diệu ảo huyền khôn lường được,

Dụng công đuổi bắt càng nhọc mình,

Nếu không một niệm mới thật tìm,

Còn có tâm tìm toàn chẳng biết.

Nam mô Phật Bổn Sư Thích-ca-mâu-ni.

(3 lần, mỗi lần đánh một tiếng chuông, Đại chúng niệm theo)

3. Tọa thiền

Có ba giai đoạn: Nhập, Trụ, Xuất.

a. Nhập: (Bồ đoàn linh động)

Đến giờ tọa thiền, trải tọa cụ ra, đặt bồ đoàn lên trên tọa cụ. Ngồi lên bồ đoàn, xương cùng đúng giữa bồ đoàn, nghiêng qua nghiêng lại cho an ổn, mới kéo chân ngồi. Nới rộng dây lưng, cổ áo, sửa thân ngay thẳng.

Kiết già: Chân trái gác lên đùi phải, chân phải gác lên đùi trái, tay phải để lên tay trái, hai ngón cái chạm nhau. Mắt nhắm hay mở tùy theo người tỉnh hay thường buồn ngủ, tầm nhìn vừa phải tùy người cao thấp, nhưng thường là mở một phần ba, tầm nhìn không quá sáu tấc từ giao điểm giữa hai chân. Hai trái tai đối xứng với hai bả vai. Chót mũi hướng ngay giữa rốn và đầu hai ngón tay cái. Ngồi không quá thẳng cũng không quá dùn (lưng cong và đầu cúi dễ sanh hôn trầm).

Chuyển thân ba lần từ mạnh đến nhẹ. Điều hơi thở, hít vô bằng mũi thở ra bằng miệng. Hít vô tưởng không khí trong sạch vào khắp châu thân, thở ra tưởng phiền não bệnh tật đều được tiêu trừ. Thở từ mạnh dần đến nhẹ, như vậy ba lần. Rồi thở lại bình thường bằng mũi nhè nhẹ, đều đều.

Mặt tươi, bình thản, môi và răng vừa khít nhau, lưỡi để phía trên mà không cong.

Bán già: Cách thức cũng như ngồi kiết già, có điều chỉ gác một chân lên trên, tùy theo chiều thuận riêng của mỗi người, gác chân phải hay trái lên trên cũng được, không bắt buộc.

b. Trụ:

Có ba giai đoạn dành cho người sơ cơ:

Giai đoạn 1: Sổ tức quán

Sổ là đếm, tức là hơi thở. Sổ tức quán là quan sát hơi thở ra vô, đếm từ một đến mười.

Có hai cách sổ tức: nhặt và khoan.

- Nhặt: Hít vô cùng đếm một, thở ra sạch đếm hai... lần lượt đến mười, rồi trở lại bắt đầu từ một.

- Khoan: Hít vô cùng thở ra sạch đếm một, hít vô cùng thở ra sạch đếm hai, lần lượt đến mười rồi bắt đầu trở lại từ một.

Cứ đếm như thế suốt thời gian tọa thiền.

Nếu trong lúc đếm từ một đến mười, nửa chừng quên hoặc nghi lộn số, thì bắt đầu trở lại từ một…

Sau một thời gian tu tập, hành giả đếm thuần thục không còn lộn số nữa thì bước qua giai đoạn Tùy tức.

Giai đoạn 2:Tùy tức

Tùy là theo, tức là hơi thở. Tùy tức là theo dõi hơi thở. Hít hơi vô tới đâu là biết tới đó; hơi thở ra đến đâu, ta cũng đều theo dõi và biết rõ.

Trong khi theo dõi hơi thở, ta cũng biết mạng sống trong hơi thở. Thở ra mà không hít vào là mạng sống không còn tồn tại. Hơi thở đã vô thường thì mạng sống của ta cũng mong manh giả tạm.

Khi theo hơi thở thuần thục rồi, hành giả bước sang giai đoạn thứ ba.

Giai đoạn 3

Đây là phần trọng yếu của pháp tu ở các thiền viện. Tùy theo căn cơ của hành giả, đến đây có hai cách thực tập.

1- Tri vọng

Từ công phu theo dõi hơi thở, hành giả tiến lên buông hơi thở, tâm an định. Vừa có vọng tưởng khởi liền biết không theo, vọng lặng, tâm rỗng rang sáng suốt.

Cứ thế vọng thưa dần, cái “Biết” hiện tiền, Ông chủ hiện bày. Chỗ này Lục Tổ gọi là Định tuệ đồng đẳng, cũng gọi là Liễu liễu thường tri.

Nếu mơ màng ngủ gục thì mở mắt sáng ra, chấn chỉnh công phu.

2- Biết có chân tâm

Từ công phu theo dõi hơi thở, hành giả tiến lên buông hơi thở, tâm an định. Bấy giờ hành giả luôn tự nhắc “Ý biết pháp trần là chân tâm”. Nhắc như vậy đến khi nào nhận ra chân tâm, thì chỉ cần nhớ “chân tâm hiện tiền”. Lưu ý công phu ở giai đoạn này không nên quá căng thẳng, phải khéo tỉnh sáng, nhẹ nhàng bảo nhậm công phu. Khi đã thuần thục với cái biết chân tâm hiện tiền thì chuyển qua giai đoạn thể nhập chân tâm.

Hành giả nhận ra Chân tâm là “thường biết rõ ràng mà không có niệm”. Công phu cho đến khi thuần thục, chỉ còn hai chữ “không niệm”. Buông luôn hai chữ “không niệm” thì tâm thênh thang và còn mãi.

Nếu mơ màng ngủ gục thì mở mắt sáng ra, chấn chỉnh công phu.

c. Xuất:

Thầm tưởng bài Hồi hướng:

Nguyện đem công đức này

Hướng về khắp tất cả

Đệ tử và chúng sanh

Đều trọn thành Phật đạo.

Thở ba lần từ nhẹ đến mạnh, cũng hít vô bằng mũi, thở ra bằng miệng. Hít vô tưởng máu huyết lưu thông khắp châu thân, thở ra tưởng phiền não bệnh tật đều được tiêu trừ. Kế chuyển động hai bả vai, mỗi bên 5 lần. Cúi ngước đầu lên xuống 5 lần. Xoay đầu qua phải trái 5 lần, rồi cúi ngước trở lại một lần nữa cho quân bình.

Kế co duỗi hai bàn tay. Xong, chuyển thân từ nhẹ đến mạnh 7 lần. Lần thứ 7 giơ hai tay ra đầu gối ấn xuống.

Kế xoa mặt, xoa hai lỗ tai, xoa đầu, xoa gáy, xoa cổ trước; mỗi chỗ 20 lần.

Kế xoa vai, tay dài xuống hông, mỗi bên 5 lần.

Xoa lưng, ngực, bụng từ trên xuống, mỗi bên 5 lần.

Xoa hai bên mông đùi, chà dài xuống dọc hai bên đầu gối (trị thần kinh tọa).

Chà xát hai ngón tay giữa cho nóng rồi xoa vào mắt, đẩy chà từ ngoài vô trong hoặc từ trong ra ngoài tùy mỗi người, mỗi bên 5 lần.

Kế, tay nắm đầu ngón chân cái kéo xả chân ra. Xoa xuống xoa lên hai chân cho máu huyết lưu thông, rồi xoa lòng hai bàn chân. Sau cùng duỗi thẳng hai chân, đưa hai tay từ bắp chân thẳng xuống đầu hai bàn chân ba lần (vẫn ngồi trên bồ đoàn).

Xong, bỏ bồ đoàn ra và xoa bóp thêm cho thật kỹ.

Thời gian xả thiền từ 10 đến 15 phút.

Xong rồi đứng lên tụng Bát-nhã.

Tứ hoằng thệ nguyện:

Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ,

Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn,

Pháp môn vô lượng thệ nguyện học,

Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành.

Hồi hướng:

Nguyện đem công đức này,

Hướng về khắp tất cả,

Đệ tử và chúng sanh,

Đều trọn thành Phật đạo.

(Lạy ba lạy Tự quy y)

4. Các triệu chứng

1. Trong khi ngồi nếu thấy chảy nước miếng là hoãn (lơ là) nên chấn chỉnh lại.

2. Nếu thấy căng đầu là cấp (gấp) nên thư giãn nhẹ nhàng lại.

3. Đau lưng: Do cong quá nên phải thẳng lên.

4. Tức ngực: Do thẳng quá nên phải rùn xuống. Hơi thở không thông, nên thở dài và nhẹ.

5. Đau vai: Nếu nhức một bên vai, coi chừng hai vai không ngang nhau, một bên bị lệch xuống. Nếu nhức cả hai vai là do gồng hai tay, phải nới lỏng ra, toàn thân ở trong tư thế thư giãn.

6. Đau hông: Do ngồi nghiêng nên phải chấn chỉnh lại.

NGHI THỨC THỈNH NGUYỆN

I- Ý NGHĨA THỈNH NGUYỆN

Xưa nay các tự viện tăng ni ở đông đều có lễ Bố-tát tụng giới mỗi tháng vào hai ngày, rằm và 30 âm lịch (tháng thiếu ngày 29). Riêng Thiền viện thay vì lễ Bố-tát tụng giới thì làm lễ Thỉnh nguyện. Chủ yếu lễ Thỉnh nguyện là kiểm tra lại xem chúng tăng (chúng ni) trong nửa tháng qua có phạm lỗi nào trong Lục hòa, trong Mười giới căn bản và những điều phụ trong bản Nội quy hay không.

Mỗi vị tự xét lại mình, nếu thấy có lỗi thì phải thành tâm sám hối giữa chúng, nếu không tự thấy lỗi thì cầu xin chúng chỉ bảo những lỗi lầm của mình, hứa nguyện vâng lời và chí thành sám hối. Đây là tập cho tăng ni có tinh thần tự giác cao và có ý chí phục thiện mạnh. Những điều phải giữ ở Thiền viện có tính cách tối thiểu so với giới Tỳ-kheo, giới Bồ-tát, song bắt buộc phải thực hiện cho được đầy đủ.

Tăng ni ở Thiền viện phải thể hiện cụ thể những điều gì mình nói được phải làm được, điều gì đã hứa phải thực hiện ngay. Tuyệt đối không hứa rỗng nói suông, không nói một đàng làm một nẻo. Tăng ni phải tập chân thành với lòng mình, ngay thật với mọi người, nhất là những người cùng sống chung trong Thiền viện với mình. Đây là trọng tâm của tinh thần Thỉnh nguyện.

II- NGUYỆN HƯƠNG (Chủ lễ nguyện)

Hương giới, hương định, cùng hương tuệ,

Hương giải thoát, giải thoát tri kiến.

Đài mây sáng rỡ trùm pháp giới,

Cúng dường Tam bảo khắp mười phương.

Nam-mô Bồ-tát Hương Cúng Dường. (3 lần)

- Hôm nay là ngày Thỉnh nguyện, đệ tử chúng con đồng đến trước Phật đài thành tâm thỉnh nguyện. Cúi mong chư Phật, chư Bồ-tát, chư Tăng các bậc Thánh Hiền ở khắp mười phương đồng đến đạo tràng này chứng minh, khiến chúng con thỉnh nguyện tội chướng tiêu trừ, thân tâm thanh tịnh, trí tuệ sáng suốt.

Kính mong Tam bảo thường ở mười phương chứng minh cho lòng thành của chúng con. (3 lần)

TÁN PHẬT

Đại từ, đại bi, thương chúng sanh,

Đại hỉ, đại xả, cứu hàm thức.

Tướng đẹp sáng ngời dùng trang nghiêm

Chúng con chí tâm thành đảnh lễ.

Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chư Phật ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

Chí tâm đảnh lễ: Tất cả Chánh pháp ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

Chí tâm đảnh lễ: Tất cả Tăng bậc Hiền Thánh ba đời tột hư không khắp pháp giới. (1 lạy)

III- THỈNH NGUYỆN

Lời vị chủ Thỉnh nguyện:

- Hôm nay là ngày Thỉnh nguyện, toàn chúng lặng lẽ nghe đọc lại Nội quy. Sau khi nghe xong, mỗi vị tự kiểm lại mình, nếu tự thấy có lỗi thì ra giữa chúng phát lồ sám hối, bằng không tự thấy lỗi thì ngồi tại chỗ, cầu xin đại chúng vì mình chỉ lỗi cho, để sám hối cho ba nghiệp được thanh tịnh.

Thầy Tri sự đọc lại bản Nội quy.

Vị chủ Thỉnh nguyện bảo:

- Phần đọc Nội quy xong, mỗi vị theo thứ tự thỉnh nguyện.

Mỗi vị tự thỉnh nguyện:

- Kính bạch Thầy và toàn thể đại chúng, trong tháng qua, con tự kiểm thấy có phạm... (hoặc không thấy có phạm lỗi lầm gì). Ngoài ra, còn có những lỗi lầm gì đã phạm mà con không tự biết, cúi xin Thầy và đại chúng nếu thấy, từ bi chỉ cho, con sẽ y pháp sám hối cho ba nghiệp được thanh tịnh.

(Bấy giờ tùy mỗi việc xảy ra, vị chủ Thỉnh nguyện căn cứ Thanh quy giải quyết. Người được đại chúng chỉ lỗi phải vui vẻ sám hối và tỏ lòng biết ơn.)

- Phần thầy A xong, tiếp đó...

IV- PHẦN NHẮC NHỞ CỦA VỊ CHỦ THỈNH NGUYỆN

.........

V- PHẦN ĐÓNG GÓP Ý KIẾN

Vị chủ Thỉnh nguyện hỏi:

- Phần thỉnh nguyện đã xong, trong chúng thấy có điều gì trong Thiền viện chưa ổn cần thay đổi thì trình bày ý kiến để cùng bàn thảo...

Vị chủ Thỉnh nguyện bảo:

- Mọi việc đã sắp đặt xong, đại chúng hãy xả chân đứng dậy hồi hướng.

VI- PHẦN HỒI HƯỚNG

Công đức Thỉnh nguyện khôn tính kể,

Thắng phước vô biên đồng hướng về,

Nguyện khắp pháp giới các chúng sanh,

Thảy đều thể nhập vô sanh nhẫn.

Nguyện tiêu ba chướng sạch phiền não,

Nguyện được trí tuệ thật sáng ngời,

Nguyện cả tội chướng thảy tiêu trừ,

Đời đời thường hành Bồ-tát đạo.

Nguyện đem công đức tu hành này,

Chan rải mười phương khắp tất cả,

Hết thảy chúng con cùng các loài,

Đồng được lên ngôi Vô thượng giác.

BA TỰ QUY Y

Tự quy y Phật, nguyện cho chúng sanh, hiểu thấu đại đạo, phát tâm vô thượng. (1 lạy)

Tự quy y Pháp, nguyện cho chúng sanh, thâm nhập tam tạng, trí tuệ như biển. (1 lạy)

Tự quy y Tăng, nguyện cho chúng sanh, quản lý đại chúng, tất cả không ngại. (1 lạy)

✵✵✵

Phần ba: PHỤ LỤC

________________

TỤNG LỄ PHẬT ĐẢN

VÀ LỄ THÀNH ĐẠO

Hôm nay là ngày Phật đản,

(............ Thành đạo)

Toàn thể chúng con,

Tâm thành kính lễ.

Lòng tràn hoan hỷ,

Cảm kích vô cùng,

Đức Phật ra đời,

Vì thương nhân loại.

Chúng sanh chìm đắm,

Trong biển trầm luân,

Sanh tử không dừng,

Chừng nào ra khỏi.

Thuyền từ rời bến,

Vào chốn biển mê,

Cứu vớt chúng sanh,

Đưa lên bờ giác.

Vô minh đêm tối,

Chẳng biết lối đi,

Cầm đuốc đưa đường,

Dẫn về quê cũ.

Thế Tôn ứng hiện,

Dưới cội vô ưu,

Vừa mới ra đời,

Liền đi bảy bước.

Gót chân sen nở,

Nhạc trời reo vang,

Mừng đấng cứu đời,

Giáng sanh trần thế.

Tin vui đồn khắp,

Thành thị thôn quê,

Nô nức reo hò,

Như hạn gặp mưa,

Như con mừng mẹ.

Ngài đã lớn lên,

Sống trong nhung lụa,

Ở vị Đông cung,

Mà không mãn ý.

Đền vàng điện ngọc,

Chẳng chút bận tâm,

Vợ đẹp con yêu,

Không sao trói buộc.

Canh cánh nỗi lòng,

Vì thương nhân loại.

Rồi một đêm ấy,

Vượt thành xuất gia.

Tìm học các tiên,

Mà không toại nguyện.

Quyết tâm khổ hạnh,

Thử đạt đạo chăng?

Đã trải sáu năm,

Chỉ chiêu kiệt lực.

Bỏ tu khổ hạnh,

Đến cội bồ-đề,

Thệ nguyện nơi đây,

Nếu không thành đạo,

Xương tan thịt nát,

Thề không đổi dời.

Đến đêm bốn chín,

Sao mai vừa lên,

Đạo cả sáng ngời,

Bồ-đề viên mãn.

Mối mang sanh tử,

Cội gốc vô minh,

Dứt sạch vỡ tan,

Không còn manh vụn.

Ngài liền tuyên bố,

Chứng quả Bồ-đề,

Thành bậc Chánh giác.

Nhớ đến chúng sanh,

Lặn hụp biển mê,

Ngài đi hoằng hóa,

Hơn bốn mươi năm,

Không hề ngừng nghỉ.

Người đạt đạo quả,

La-hán rất nhiều,

Bồ-tát chư thiên,

Không sao tính kể.

Chánh pháp từ đây,

Rao truyền rộng khắp,

Phá tan mê chấp,

Tẩy sạch tà đồ,

Mở mắt chúng sanh,

Thấy trời quang đãng,

Đông tây nam bắc,

Khắp cõi Ta-bà,

Dần được no lòng,

Nếm mùi giải thoát.

Đến tám mươi tuổi,

Vào rừng sa-la,

Ở dưới hai cây,

Thế Tôn thị tịch.

Chúng tăng than khóc,

Chư thiên ngậm ngùi,

Đức Phật hết duyên,

Niết-bàn an nghỉ.

Ân cao đức trọng,

Làm sao đáp đền?

Chỉ cố gắng tu,

Đạt được đạo quả.

Mồi đèn nối lửa,

Đời đời không dừng,

Đền ơn chư Phật,

Là ơn chẳng đền.

Giáo hóa chúng sanh,

Là đền ơn Phật.

Chúng con phát nguyện,

Quyết chí tiến tu,

Theo gương đức Phật.

Chúng sanh còn mê,

Chúng con phải giác,

Chúng sanh còn khổ,

Chúng con ban vui,

Không sót một người,

Mới tròn bản nguyện.

Chí tâm đảnh lễ: Nam-mô Giáo chủ cõi Ta-bà, Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

Ghi chú: Các khóa lễ kỷ niệm Phật đản sanh, Thành đạo hoặc Vu-lan, sau khi trần thiết hương án Phật tượng và phẩm vật cúng dường, bắt đầu khóa lễ cũng vào nghi thức thường lệ tụng Bát-nhã 3 lần (tụng chậm), sau đó quỳ đọc bài sám này thay cho bài sám sáu căn. Tiếp mười hai lời nguyện và hồi hướng phục nguyện như nghi thức sám hối.

TỤNG LỄ VU-LAN

Hôm nay chúng tăng Tự tứ,

Ngày hội Vu-lan.

Toàn thể chúng con:

Tăng, Ni, Phật tử,

Hồi tâm tưởng nhớ,

Tôn giả Mục-liên.

Tu hành đã chứng,

Lục thông La-hán,

Vẫn còn thương mẹ,

Chẳng biết nơi nao?

Sáu đạo luân hồi,

Quyết tâm tìm kiếm,

Thiên nhãn soi cùng,

Đến nơi ngạ quỷ,

Mẹ ta đây rồi!

Lang thang đói khổ,

Ruột đau như cắt,

Khôn thể ngồi yên.

Liền đi khất thực,

Được bát cơm đầy,

Dùng thần túc thông,

Đem cơm dâng mẹ,

Nhìn thấy bát cơm,

Mẹ mừng khôn xiết,

Tay vừa bốc ăn,

Cơm liền hóa lửa!

Đớn đau khó tả,

Rơi lệ dầm dề,

Vội lui trở về,

Cầu Thế Tôn cứu,

Thế Tôn chỉ dạy,

Lập hội Vu-lan,

Thỉnh mười phương Tăng,

Đồng tâm cầu nguyện.

Lễ hội vừa xong,

Cõi trời mẹ đến,

Mục-liên hớn hở,

Vui vẻ khôn cùng,

Lại hỏi Phật thêm,

Con hiếu sau này,

Mẹ cha quá cố,

Lập hội được chăng?

Phật liền dạy rằng,

Thiết lễ Vu-lan,

Cứu độ lục thân,

Bảy đời cha mẹ.

Nhớ gương Mục-liên,

Người con hiếu thảo,

Tu chứng giải thoát,

Vẫn quý mẹ cha.

Huống nữa chúng con,

Còn là phàm tục,

Công ơn cha mẹ,

Trời bể khôn bì.

Bổn phận làm con,

Làm sao quên được,

Dâng hiến trọn đời,

Chưa tròn chữ hiếu.

Thân con có ra,

Từ nơi cha mẹ,

Dù nát thân này,

Chẳng đủ đền ơn,

Con nào dám nghĩ,

Bỏ mẹ quên cha,

Có ai ruột rà,

Bằng cha với mẹ.

Sanh thành khổ nhọc,

Nuôi dưỡng tâng tiu,

Miễn con khỏe vui,

Là cha mẹ thích,

Con vừa chớm bệnh,

Cha mẹ buồn rầu,

Chạy ngược chạy xuôi,

Rước thầy tìm thuốc.

Chỉ nghĩ đến con,

Mà quên khổ nhọc.

Con là hòn ngọc,

Của quý mẹ cha,

Vắng mặt con thơ,

Mẹ cha sầu thảm,

Dù con khôn lớn,

Cha mẹ nào quên,

Thương mãi thương hoài,

Đến ngày nhắm mắt.

Hy sinh cả đời,

Cũng vì con trẻ,

Muốn được con vui,

Quên mình tạo tội,

Đời này đã khổ,

Kiếp khác nào an,

Càng nghĩ đến Người,

Lòng con se thắt!

Nguyện tu tinh tấn,

Làm những điều lành,

Dâng công đức này,

Đền ơn cha mẹ,

Xin trên Tam bảo,

Chứng giám lòng con,

Bao nhiêu phước lành,

Nguyền xin hồi hướng,

Cho đấng hai thân,

Còn sống an khang,

Phát tâm Bồ-đề,

Tu hành chánh giác;

Nếu đã quá cố,

Siêu thoát trầm luân,

Sanh trong đường lành,

Tu theo chánh pháp,

Hạnh duyên đầy đủ,

Phật đạo chóng thành.

Nam-mô Đại Hiếu tôn giả Mục-kiền-liên. (3 lần)

VĂN PHÁT NGUYỆN

Đệ tử chúng con một lòng thành,

Nguyện cho đất nước mãi thanh bình,

Tai nạn đao binh đều dứt sạch,

Huynh đệ nhìn nhau con một nhà.

Xót thương cứu giúp tiêu thù hận,

Cả trên thế giới thảy an lành,

Cùng chung nhân loại lòng yêu mến,

Sớt cơm chia áo một tâm thành.

Kết tình đồng loại như ruột thịt,

Nguyện cả chúng sanh đến côn trùng,

Cùng khởi lòng thương che chở thảy,

Ai đành sát hại làm lợi mình.

Mong sao toàn thể cùng vui sống,

Nguyện mưa chánh pháp khắp quần sanh,

Mọi người đều được ơn nhuần gội,

Nhiệt não tiêu tan, lòng thanh lương.

Tam thừa thánh quả đều an trụ,

Nguyện con dứt sạch mọi não phiền,

Gắng tu chẳng chút sanh lười mỏi,

Lập chí vững chắc như kim cương.

Dù bao sóng gió không lay động,

Thẳng bước tiến lên quả vô sanh,

Yêu ma quỷ mỵ không ngăn nổi,

Chiếc gươm trí tuệ tay chẳng rời.

Đơn đao đột nhập vô thượng giác,

Tam độc bát phong không chướng ngăn,

Chỉ một chân như tam-muội ấn,

Tiến thẳng vào trong nhà pháp thân.

Trên ngọn Diệu Phong rong tự tại,

Xem xét mười phương chúng khổ đau,

Khởi từ phương tiện tùy ứng hóa,

Đưa chúng đồng lên bờ Niết-bàn.

Dù bao gian khổ lòng không nản,

Công đức tu hành xin hướng về,

Tất cả chúng sanh cùng mình được,

Đồng nương chánh pháp tối thượng thừa,

Lên ngôi chánh giác chứng Phật đạo.

VĂN SÁM HỐI

Chúng con đồng đến trước Phật đài,

Tâm thành đảnh lễ mười phương Phật,

Tất cả Bồ-tát trong ba đời,

Thanh văn Bích-chi chúng hiền thánh,

Đồng đến chứng minh con phát lồ:

Bao nhiêu tội lỗi trong nhiều kiếp,

Ba nghiệp gây nên chẳng nghĩ lường,

Nổi chìm lăn lộn trong ba cõi,

Tội ác chiêu hoài không biết dừng,

Hôm nay tỉnh giác con sám hối.

Hổ thẹn ăn năn mọi lỗi lầm,

Cầu xin chư Phật đồng chứng giám,

Bồ-tát Thanh văn thảy hộ trì,

Khiến con tội cũ như sương tuyết.

Hiện tại đời con đang sống đây,

Tuy có duyên lành gặp Phật pháp,

Mà đã gây nên lắm nghiệp khiên,

Lòng còn chứa chấp tham kiêu mạn,

Sân si tật đố hạnh tà mê,

Miệng nói điêu ngoa thêm dối trá,

Gạt lường ác khẩu lời vu oan,

Sát sanh hại vật thân gây tạo,

Thương tổn sinh linh để lợi mình,

Tam bảo chứng minh con sám hối.

Dứt tâm tương tục kể từ đây,

Không hề tái phạm dù lỗi nhỏ,

Nguyện gìn ba nghiệp như giá băng,

Nguyện đạt chân tông giáo viên đốn,

Kiến tánh viên minh tâm nhất như.

Vọng tình ngoại cảnh dường mây khói,

Nghiệp thức vốn không trí sáng ngời,

Liễu sanh thoát tử không ngăn ngại,

Tam giới ra vào độ chúng sanh.

Thuyền từ chống mãi không dừng nghỉ,

Đưa hết sinh linh lên giác ngạn,

Công đức tu hành xin hồi hướng,

Tất cả chúng sanh đều Niết-bàn.

Vào nhà chư Phật ngồi tòa báu,

Mặc áo Như Lai chứng pháp thân,

Đồng phát Bồ-đề tâm bất thối,

Đồng ngộ vô sanh pháp giới chân,

Đồng lên Phật quả vào Diệu giác,

Đồng nhập Chân như thể sáng tròn.

Chủ lễ xướng:

Tánh tội vốn không, do tâm tạo,

Tâm nếu diệt rồi, tội sạch trong,

Tội trong tâm diệt, cả đều không,

Thế ấy mới là chân sám hối.

Nam-mô Bồ-tát Cầu Sám Hối. (Đồng tụng ba lần)

KỆ HÔ CHUÔNG VÀ THÂU CHUÔNG

HÔ CHUÔNG

Nghe tiếng chuông phiền não nhẹ,

Trí tuệ lớn, Bồ-đề sanh,

Lìa địa ngục thoát vô minh,

Nguyện thành Phật độ chúng sanh.

Nam-mô Giáo chủ cõi U minh

Bồ-tát Địa Tạng Vương. (3 lần)

THÂU CHUÔNG

Hồi chuông đã mãn,

Nguyện cho chúng sanh,

Ra khỏi biển mê,

Lần lên bờ giác.

Nam-mô Bồ-tát Địa Tạng Vương

hằng cứu khổ chúng sanh. (3 lần)

KỆ HÔ TRỐNG

Ngày nay đã qua,

Mạng sống giảm dần,

Như cá cạn nước,

Có gì là vui.

Đại chúng!

Phải siêng tinh tấn,

Cứu lửa cháy đầu,

Chỉ nhớ vô thường,

Chớ có buông lung.

Cung kính Bồ-tát Thường Tinh Tấn. (3 lần)

CÁC BÀI PHỤC NGUYỆN

CẦU AN

Đạo pháp trường tồn

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

Phục nguyện: Chánh pháp lưu truyền, Phật thừa chuyển khắp, trực ngộ bản tâm, tánh thể thông suốt. Mặt trời Phật sáng ngời, muôn loài đều lợi lạc. Nguyện cho mưa pháp gội nhuần, mọi loài chung hưởng, tứ chúng đồng tu. Một niệm chẳng sanh, mảy trần chẳng nhiễm.

Lại nguyện: Nước nhà hưng thịnh, đạo pháp bền lâu, thế giới toàn cầu, người người an lạc. Chúng sanh trong pháp giới, đều trọn thành Phật đạo.

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

(Toàn chúng niệm)

CẦU AN

Quốc thái dân an

Nam-mô Phật Bổn Sư Thích-ca-mâu-ni.

Phục nguyện: Nước nhà có phúc, dân tộc trung kiên, trí đức tròn đầy, nhân tâm hòa lạc. Nguyện cho già trẻ kính nhường, trí ngu chẳng nghịch, mọi người chung sức, giúp nước an dân, người vật cùng hưởng.

Lại nguyện: Dòng giống Việt Nam, khác thể tâm đồng, quay về nguồn xưa, phát minh bản địa. Mong cho ba nghiệp chóng tiêu, chân tâm tỏ rõ, quốc độ thanh bình, đạo đời yên ổn, pháp giới chúng sanh trọn thành Phật đạo.

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

(Toàn chúng niệm)

CẦU AN

Chư Tôn đức

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

Phục nguyện: Tất cả chúng con thành tâm kính tụng........., nguyện từ lực Tam bảo từ bi gia hộ Hòa thượng (Thượng tọa, Ni trưởng ...) Thượng...... Hạ...... thọ ........., được thân tâm thường lạc, pháp thể khang an, phúc trí vô biên, sống lâu nơi đời, hóa độ chúng sanh đồng thành Phật đạo.

Nguyện cho: Tông phong vững chắc, Phật chủng rạng ngời, hoa giác tỏa khắp hương thơm, mưa pháp gội nhuần muôn loại, cùng chúng sanh khắp trong pháp giới, trọn thành Phật đạo.

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

(Toàn chúng niệm)

CẦU AN

Phật tử

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

Phục nguyện: Tất cả chúng con thành tâm sám hối, công đức hồi hướng cho Phật tử......... Pháp danh ......... được tai ách tiêu trừ, oan khiên dứt sạch, bệnh căn thuyên giảm, gia quyến an khang. Lòng tin Tam bảo càng sâu, tâm từ đối chúng sanh tăng trưởng.

Khắp nguyện: Phước ban tất cả, đức độ quần sanh, Phật pháp thịnh hưng tam đồ dứt sạch.

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

(Toàn chúng niệm)

CẦU SIÊU

Giác linh chư Tôn đức

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

Phục nguyện: Tất cả chúng con thành tâm kính tụng ......... kỳ nguyện giác linh Cố ......... Thượng ...... Hạ ...... Húy ......... Thọ thế ......... Hạ lạp ......... nguyện giác linh ......... được quả vô sanh, nhân tròn chánh giác, hằng trụ Niết-bàn, chẳng lìa uế độ. Thị hiện nơi cõi Ta-bà mà hằng ở cảnh thường chân. Chuyển thân bốn đại bất an, thành tựu pháp thể tịnh lạc.

Nguyện cho: Hiếu đồ bốn chúng, giác tâm tròn đủ, duyên lành cùng hưởng, chánh pháp cùng tu. Một niệm không sanh, an nhiên giải thoát, cùng chúng sanh khắp trong pháp giới, kẻ mất người còn đồng thành Phật đạo.

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

(Toàn chúng niệm)

CẦU SIÊU

Hương linh Phật tử

Nam-mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

Phục nguyện: Tất cả chúng con thành tâm sám hối, công đức hồi hướng cho hương linh Phật tử ......... Pháp danh ......... được phát tâm tỉnh giác, lìa chỗ tối tăm, khởi niệm từ bi, xa rời đường dữ. Tin sâu Tam bảo, sanh cõi Phật an vui.

Khắp nguyện: Kẻ mất siêu thăng, người còn phúc lạc, chúng sanh được thấm nhuần mưa pháp, mọi người đều chứng ngộ Phật thừa.

Nam mô Phật Bổn sư Thích-ca-mâu-ni.

(Toàn chúng niệm)